EKDMR — Ekinciler

Değerleme Çarpanları

EKDMR tablolarında ne görünüyor?

Bu sayfadaki terimler ne anlama geliyor?

Döngüsellik

Bir sektörün kârlılığının ekonomik ya da sektörel döngülere bağlı olarak yıllar içinde dalgalanması. Demir-çelik, kimya, çimento, otomotiv, havacılık gibi sektörlerde talep ve fiyatlar ekonomik döngüyle birlikte hareket eder; kârlar tepe dönemlerde çok yüksek, dip dönemlerde düşük ya da negatif olabilir. Bu sektörlerde tek bir yılın kârı, şirketin ortalama kazanç gücünü yansıtmayabilir.Tuzak: Döngüsel şirkette F/K, kârların tepe noktasında düşük, dipte yüksek görünür. Birkaç yılın ortalama marjı, tek bir yılın marjından daha açıklayıcıdır.

Brüt Kâr Marjı

Her 100 TL satıştan, maliyetten sonra kaç TL kalıyor. Fiyatlama gücünün göstergesidir. Marj daralıyorsa ya maliyetler artmış ya da şirket indirime gitmiştir.

FAVÖK Marjı

FAVÖK'ün net satışlara oranı. Farklı amortisman ve borç yapısına sahip şirketlerin faaliyet kârlılığını kıyaslamakta kullanılır. Türkiye'de analistlerin yaygın kullandığı tanım brüt kâr − faaliyet giderleri + amortismandır; esas faaliyetlerden diğer gelir ve giderler çoğunlukla dışarıda bırakılır.Tuzak: FAVÖK standartlarda tanımlı bir kalem değildir; şirketler ve veri kaynakları farklı tanımlar kullanabilir. Aynı şirket için farklı kaynaklarda farklı FAVÖK görülmesi bu yüzdendir.

Değer Düşüklüğü

Bir varlığın geri kazanılabilir değerinin kayıtlı değerinin altına düşmesi ve farkın zarar yazılması. Bir fabrikanın ya da satın alınan bir şirketin gelecekte üreteceği nakit, bilançodaki değerini karşılamıyorsa aradaki fark gider yazılır. Şerefiye ve maddi olmayan varlıklar her yıl bu teste girer.Tuzak: Değer düşüklüğü nakit çıkışı değildir ama genellikle geçmişte yapılmış bir yatırımın beklentiyi karşılamadığını gösterir. Tek seferlik görünür; yine de nedenini anlamak için dipnot okunur.

Amortisman

Bir duran varlığın maliyetinin, kullanım ömrü boyunca yıllara yayılarak gidere dönüştürülmesi. 10 yıl kullanılacak 100 milyon TL'lik bir makine, her yıl 10 milyon TL gider olarak gelir tablosuna yansır. Nakit çıkışı makine alınırken bir kez olur; amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir. Maddi olmayan varlıklarda aynı işleme 'itfa' denir.Tuzak: Amortisman nakit değildir ama gerçek bir maliyettir: makine eskir ve bir gün yenilenmesi gerekir. FAVÖK amortismanı dışarıda bıraktığı için yatırım yoğun şirketlerde kârlılığı olduğundan yüksek gösterebilir.

Net Borç / FAVÖK

Şirketin bugünkü FAVÖK'üyle net borcunu kaç yılda kapatabileceğine dair kaba ölçü. Bankaların ve derecelendirme kuruluşlarının en sık baktığı borç ölçülerinden biridir. Borcun, işin ürettiği faaliyet nakdine göre büyüklüğünü verir. Kredi sözleşmelerinde bu oran için üst sınırlar (kovenant) sık görülür.Tuzak: FAVÖK nakit değildir: vergi, faiz, yatırım harcaması ve işletme sermayesi ihtiyacı düşülmemiştir. Aynı oranda iki şirketten yatırım ihtiyacı yüksek olanın borcu kapatması daha uzun sürer.