GRAFİKOTemel Analiz Eğitimi73 ders

Temel Analiz Eğitimi

Bilanço ve Gelir Tablosu Okuma Rehberi

Finansal tabloların nasıl okunduğunu baştan sona anlatan 73 ders. Örnekler kurgusal şirketlerden gelir; temel derslerin tamamı aynı şirketin, Örnek Sanayi A.Ş.'nin birbirini tutan tablolarını kullanır, bir derste hesaplanan oran diğer dersteki tabloyla doğrulanabilir. Son seride ise aynı adımlar gerçek şirketlerin KAP'ta yayımlanan raporlarına uygulanıyor.

73 ders · toplam yaklaşık 13,5 saat · ücretsiz, kayıt istemez · Terimler sözlüğü →

Başlangıç

Finansal tabloların ne olduğu, nerede ve ne zaman yayımlandığı.

  1. 1Temel analiz nedir, neyi iddia eder?Temel analiz, bir şirketin değerini fiyat grafiğinden değil faaliyetinden ve finansal tablolarından okumaya çalışan yaklaşımdır. Bu ders yaklaşımın girdisini, çıktısını ve en az onlar kadar önemli olan sınırlarını anlatıyor.9 dk
  2. 2Finansal tablolar nedir, nerede yayımlanır?Bir şirketin sayılarla anlatılmış hâli üç tablodan oluşur: bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu. Bu ders üçünün ne anlattığını, ne zaman ve nerede yayımlandığını, ilk okumada nelere dikkat edildiğini anlatıyor.8 dk
  3. 3Bir şirketin değeri nereden gelir?Aynı şirket için üç ayrı "değer" rakamı dolaşır: defter değeri, piyasa değeri ve firma değeri. Bu ders üçünün neyi ölçtüğünü ve değerleme çarpanlarının neden bu rakamlardan türediğini Örnek Sanayi A.Ş. üzerinden gösteriyor.10 dk
  4. 4Bir raporda ilk bakılan beş satırBir finansal rapor yüzlerce satırdan oluşur, ama ilk okumada beş tanesi şirketin çerçevesini çıkarır: hasılat, esas faaliyet kârı, net kâr, net borç ve işletme faaliyetlerinden nakit akışı. Bu ders beşini Örnek Sanayi A.Ş.'nin tablolarında sırayla okuyor.10 dk
  5. 5Rakamlar neye göre büyük? Kıyaslamanın üç yoluTek başına bir rakam — 10.000 hasılat, 800 net kâr — hiçbir şey anlatmaz. Anlam kıyaslamadan doğar ve kıyaslamanın üç yolu vardır: şirketin kendi geçmişiyle, kendi içindeki oranlarla ve sektördeki diğer şirketlerle. Bu ders üçünü ve her birinin tuzağını anlatıyor.9 dk
  6. 6Acemiyi yakan beş okuma hatasıFinansal tabloları okumaya yeni başlayanların yaptığı hatalar büyük ölçüde aynıdır ve beşi diğerlerinden daha sık karşımıza çıkar. Bu ders beşini tek tek, neden yanıltıcı olduklarıyla ve doğru hesabıyla birlikte gösteriyor.9 dk

Bilanço

Varlıklar, yükümlülükler ve özkaynak kalem kalem; bilançodan hesaplanan oranlar.

  1. 7Bilançonun mantığı: varlıklar ve kaynaklarBilanço iki taraflı bir tablodur ve iki tarafı her zaman birbirine eşittir. Bu ders, bu eşitliğin neden hiç bozulmadığını ve bilançonun bir şirket hakkında ilk bakışta ne söylediğini anlatıyor.9 dk
  2. 8Dönen varlıklar: nakit, alacak ve stokDönen varlıklar şirketin günlük işleyişini çeviren kalemlerdir: kasadaki para, müşterilerden alınacak tutarlar ve depodaki mallar. Bu ders her kalemin ne anlattığını ve birbirleriyle nasıl bir döngü oluşturduğunu gösteriyor.10 dk
  3. 9Duran varlıklar: fabrika, amortisman ve şerefiyeDuran varlıklar şirketin uzun yıllar kullandığı üretim gücüdür. Bu ders maddi duran varlıkların nasıl değerlendiğini, amortismanın ne anlama geldiğini ve bilançodaki şerefiye, kullanım hakkı, iştirak gibi kalemlerin ne anlattığını açıklıyor.11 dk
  4. 10Yükümlülükler: finansal borç ile ticari borç arasındaki farkBilançonun borç tarafındaki her kalem aynı şeyi anlatmaz. Bankaya olan borç faiz işler ve vadesinde nakit ister; tedarikçiye olan borç işin doğal akışıdır; müşteriden alınan avans ise mal teslim ederek kapanır. Bu ders yükümlülükleri türlerine göre ayırıyor.11 dk
  5. 11Özkaynaklar: ortakların payı nasıl oluşur?Özkaynak, varlıklardan borçlar düşüldüğünde ortaklara kalan kısımdır. Ama bu tek rakamın içinde sermaye, enflasyon düzeltmesi, yedekler ve birikmiş kârlar gibi çok farklı kaynaklar vardır. Bu ders özkaynağın iç yapısını ve nasıl değiştiğini anlatıyor.10 dk
  6. 12Bilançodan oranlar: likidite, borçluluk ve işletme sermayesiBilanço kalemleri tek başına büyüklük gösterir; oranlar ise ilişki gösterir. Bu ders, bilançodan hesaplanan başlıca oranları Örnek Sanayi üzerinde adım adım hesaplıyor ve her birinin neyi ölçüp neyi ölçmediğini anlatıyor.12 dk

Gelir tablosu

Hasılattan net kâra her basamak; marjlar, FAVÖK ve kâr kalitesi.

  1. 13Gelir tablosunun mantığı: hasılattan net kâraGelir tablosu yukarıdan aşağıya okunan bir merdivendir: en üstte satışlar, her basamakta bir gider grubu düşülür, en altta ortaklara kalan kâr çıkar. Bu ders merdivenin basamaklarını ve her basamağın ne anlattığını gösteriyor.10 dk
  2. 14Hasılat, satışların maliyeti ve brüt kârGelir tablosunun ilk üç satırı işin çekirdeğini anlatır: şirket ne kadar satıyor ve sattığı malı kaça mal ediyor. Bu ders hasılatın ne zaman yazıldığını, maliyetin neleri içerdiğini ve brüt marjın ne anlattığını açıklıyor.10 dk
  3. 15Faaliyet giderleri ve esas faaliyet kârıBrüt kâr ürünün kazandırdığını gösterir; ama bir şirketin satış ekibi, merkez ofisi ve Ar-Ge'si de vardır. Bu ders faaliyet giderlerini, Türkiye'ye özgü 'esas faaliyetlerden diğer gelir/gider' kalemini ve esas faaliyet kârının neden önemli olduğunu anlatıyor.10 dk
  4. 16Esas faaliyet dışı kalemler, vergi ve net kârEsas faaliyet kârından net kâra inerken şirketin asıl işiyle ilgisi olmayan pek çok kalem devreye girer: yatırım gelirleri, faiz, kur farkı, enflasyon etkisi ve vergi. Bu ders net kârın bu kalemlerle nasıl şekillendiğini ve net kâr okunurken nelere dikkat edildiğini anlatıyor.11 dk
  5. 17FAVÖK, marjlar ve kâr kalitesiFAVÖK standartlarda tanımlı olmadığı halde en çok kullanılan kâr ölçülerinden biridir. Bu ders FAVÖK'ün nasıl hesaplandığını, neden farklı kaynaklarda farklı çıktığını ve kârın 'kalitesinin' nasıl değerlendirildiğini anlatıyor.11 dk

Nakit akışı

Kâr ile nakit arasındaki köprü ve üç tablonun birbirine bağlanması.

  1. 18Nakit akış tablosu: kâr ile nakit arasındaki köprüGelir tablosu kârı, nakit akış tablosu parayı anlatır. Bu ders nakit akış tablosunun üç bölümünü, dolaylı yöntemin mantığını ve serbest nakit akışının nasıl hesaplandığını Örnek Sanayi üzerinden anlatıyor.12 dk
  2. 19Üç tablo birbirine nasıl bağlanır?Bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu ayrı ayrı hazırlanmış üç belge değil, aynı muhasebe kayıtlarının üç farklı görünüşüdür. Bu ders tablolar arasındaki bağlantıları Örnek Sanayi üzerinden izliyor ve bu bağlantıların neden bir tutarlılık kontrolü sağladığını gösteriyor.9 dk

Yorumlama

Enflasyon muhasebesi, DuPont, değerleme çarpanları ve sık yapılan okuma hataları.

  1. 20Enflasyon muhasebesi (TMS 29): tablolar nasıl okunur?2023 sonundan beri Türkiye'deki borsa şirketlerinin tabloları enflasyona göre düzeltilmiş olarak yayımlanıyor. Bu ders düzeltmenin nasıl yapıldığını, hangi kalemleri nasıl etkilediğini ve farklı raporlardaki rakamlar yan yana konurken nelere dikkat edildiğini anlatıyor.13 dk
  2. 21Oranları doğru okumak: DuPont, kıyas ve sık yapılan hatalarBir oranın tek başına 'iyi' ya da 'kötü' olması nadirdir; anlamını neyle kıyaslandığı belirler. Bu ders özkaynak kârlılığını DuPont yöntemiyle parçalarına ayırıyor, değerleme çarpanlarının neyi ölçtüğünü Örnek Sanayi üzerinde gösteriyor ve oran okurken sık yapılan hataları topluyor.12 dk
  3. 22Faiz, kur ve enflasyon tablolara nasıl yansır?Aynı ekonomik gelişme farklı şirketlerin tablolarını farklı yönlerde etkiler. Bu ders faiz, kur ve enflasyondaki değişimlerin bilanço, gelir tablosu ve nakit akışında hangi kalemler üzerinden görüldüğünü anlatıyor.11 dk
  4. 23Vergi: kurumlar vergisi, ertelenmiş vergi ve efektif oranGelir tablosundaki vergi gideri, o yıl ödenen vergiyle aynı şey değildir. Bu ders kurumlar vergisinin nasıl hesaplandığını, muhasebe ile vergi kayıtları arasındaki farkın ertelenmiş vergiyi nasıl doğurduğunu ve efektif vergi oranının nasıl okunduğunu anlatıyor.11 dk
  5. 24Mevsimsellik ve döngüsellik: dalgalı sonuçları okumakBazı şirketlerin sonuçları her yıl aynı aylarda yükselip düşer; bazılarınınki ise yıllar süren döngülerle dalgalanır. Bu ders iki tür dalgalanmayı ayırmayı ve her birinde tabloların nasıl kıyaslandığını anlatıyor.9 dk

Değerleme yöntemleri

Çarpanların arkasındaki varsayımlar ve indirgenmiş nakit akımları; yöntemin mantığı ve sınırları.

  1. 25Çarpanların mantığı: F/K neden şirketten şirkete farklıdır?F/K, FD/FAVÖK gibi çarpanlar tek bir sayıya indirgenmiş değerleme varsayımlarıdır. Bu ders bir çarpanın arkasında hangi varsayımların durduğunu, büyümenin çarpanı hangi koşulda etkilediğini ve çarpanlar kıyaslanırken nelere dikkat edildiğini anlatıyor.12 dk
  2. 26İndirgenmiş nakit akımları: yöntem ve varsayımların ağırlığıİndirgenmiş nakit akımları (İNA), bir şirketin değerini gelecekte üreteceği nakitten hesaplar. Bu ders yöntemi Örnek Sanayi üzerinde adım adım uyguluyor ve sonucun varsayımlardaki küçük değişikliklere ne kadar duyarlı olduğunu gösteriyor.14 dk

Dipnotlar ve raporlar

Borç yapısı, kur riski, teminatlar, ilişkili taraflar; faaliyet raporu ve yatırımcı sunumları.

  1. 27Dipnotlar nasıl okunur? Önce bakılan bölümlerBir finansal raporun sayfalarının çoğu dipnotlardan oluşur ve ana tablolardaki her rakamın hikâyesi oradadır. Bu ders dipnotların nasıl düzenlendiğini ve bir raporda hangi bölümlerin öncelikle okunduğunu anlatıyor.10 dk
  2. 28Borç yapısı ve kur riski dipnotlarıBilançodaki tek bir 'finansal borç' rakamı; vadesi, para birimi ve faiz türüyle birlikte okunduğunda anlam kazanır. Bu ders finansal borç dipnotunu ve kur riski tablosunu Örnek Sanayi'nin rakamlarıyla adım adım okuyor.12 dk
  3. 29Teminatlar (TRİ), ilişkili taraflar ve koşullu yükümlülüklerBazı riskler bilançoda hiç görünmez: başkasının borcu için verilmiş bir ipotek, sonucu bekleyen bir dava, grup şirketleriyle yapılan işlemler. Bu ders, bu riskleri gösteren üç dipnotu anlatıyor.10 dk
  4. 30Faaliyet raporu, yatırımcı sunumu ve KAP açıklamalarıFinansal tablolar rakamları verir; ama bir şirketin kapasitesi, yatırımları, pazarı ve yönetimin beklentileri başka belgelerdedir. Bu ders bu belgelerin ne içerdiğini, hangisinin denetimden geçtiğini ve tablolarla nasıl birlikte okunduğunu anlatıyor.9 dk
  5. 31Satın almalar ve konsolidasyon değişiklikleriBir şirket başka bir şirketi satın aldığında tabloları bir gecede değişir: hasılat büyür, bilançoya yeni varlıklar ve şerefiye eklenir. Bu ders satın almaların tablolara nasıl yansıdığını ve dönemler arası kıyası nasıl etkilediğini anlatıyor.10 dk
  6. 32Sürdürülebilirlik raporu, emisyonlar ve karbon düzenlemeleriİklimle ilgili riskler giderek finansal tablolara yansıyan maliyetlere dönüşüyor. Bu ders sürdürülebilirlik raporlarının neyi içerdiğini, emisyon kapsamlarını ve AB'nin sınırda karbon düzenlemesinin ihracatçı şirketler için ne anlama geldiğini anlatıyor.9 dk
  7. 33Denetim raporu ve kilit denetim konularıYıllık raporun ilk sayfalarındaki denetim raporu çoğu zaman atlanır; oysa denetçinin o yıl en çok üzerinde durduğu konular burada açıkça yazar. Bu ders denetim raporunun bölümlerini ve kilit denetim konularının nasıl okunduğunu anlatıyor.8 dk
  8. 34İlişkili taraf işlemleri ve örtülü kazanç aktarımıGrup şirketleriyle yapılan işlemler olağandır; ama fiyatları piyasa koşullarından saparsa kâr, şirketin tüm ortaklarından belirli bir ilişkili tarafa aktarılmış olur. Bu ders örtülü kazanç aktarımının ne olduğunu, hangi kurallarla sınırlandığını ve tablolarda nasıl izlendiğini anlatıyor.9 dk

Uygulama

Yeni bir çeyrek raporunu okumak, halka arz izahnamesi, pay hareketleri ve dikkat gerektiren işaretler.

  1. 35Yeni bir çeyrek raporu adım adım nasıl okunur?Bir şirket yeni çeyrek sonuçlarını KAP'ta yayımladığında, önceki derslerde anlatılan her şey birkaç adımda bir araya gelir. Bu ders, bir raporu okurken izlenebilecek sırayı ve her adımda sorulan soruları anlatıyor.12 dk
  2. 36Halka arz izahnamesi nasıl okunur?Bir şirket halka açılırken yayımladığı izahname, çoğu zaman o şirket hakkında kamuya açık en kapsamlı belgedir. Bu ders izahnamenin bölümlerini, halka arzın yapısını anlamak için bakılan yerleri ve halka arz sonrası süreçleri anlatıyor.11 dk
  3. 37Pay sayısı ve sermaye hareketleri: bedelli, bedelsiz, geri alımToplam kâr aynı kalsa bile pay sayısı değiştiğinde hisse başına düşen kâr değişir. Bu ders bedelli ve bedelsiz sermaye artırımlarının, pay geri alımlarının ve temettünün pay başı göstergelere ve fiyata nasıl yansıdığını anlatıyor.11 dk
  4. 38Tablolarda ayrıca incelenmesi gereken işaretlerBazı durumlar kendi başına bir sorun olduğunu göstermez ama rakamların daha ayrıntılı incelenmesini gerektirir. Bu ders finansal tablolarda sık karşılaşılan bu tür işaretleri, her birinin olası açıklamalarıyla birlikte topluyor.11 dk
  5. 39Kâr payı ve genel kurul süreciBir şirketin kârını ortaklarına dağıtıp dağıtmayacağı, ne kadarını ve ne zaman dağıtacağı belirli bir süreçle belirlenir. Bu ders dağıtılabilir kârın nasıl hesaplandığını, genel kurul sürecini ve kâr payı takvimini anlatıyor.9 dk
  6. 40Grafiko'daki göstergeler nasıl hesaplanır?Bu sitede görülen çeyreklik grafikler, son dört çeyrek toplamları, reel tutarlar, sektör ortalamaları ve Tarihsel Yeşil işaretleri belirli yöntemlerle hesaplanır. Bu ders, bu yöntemleri önceki derslerde anlatılan kavramlarla ilişkilendiriyor.8 dk
  7. 41Aynı sektörden iki şirketi karşılaştırmakİki şirketin rakamlarını yan yana koymak kolaydır; farkların nereden geldiğini ayırmak ise bir yöntem ister. Bu ders, aynı sektörden iki kurgusal sanayi şirketini adım adım karşılaştırıyor.10 dk
  8. 42Alıştırmalar: Örnek Sanayi'nin tabloları üzerinde sorularDerslerde anlatılan hesapları pekiştirmek için Örnek Sanayi A.Ş.'nin 2025 tabloları üzerinde on iki soru. Her sorunun cevabı, tıklandığında açılır.15 dk
  9. 43İmtiyazlı paylar: A ve B grubu paylar ne anlama gelir?Birçok şirketin payları gruplara ayrılır ve bazı gruplara yönetim, oy ya da kâr payında ayrıcalık tanınır. Bu ders imtiyaz türlerini, nerede açıklandıklarını ve kâr payı imtiyazının pay başı tutarlara etkisini anlatıyor.8 dk
  10. 44Kredili işlem ve kaldıraç riski: matematik nasıl işler?Borçla pay almak, kazançları olduğu kadar kayıpları da büyütür ve belirli bir noktadan sonra pozisyonun zorla kapatılmasına yol açabilir. Bu ders kaldıracın matematiğini, teminat tamamlama mekanizmasını ve faiz maliyetini kurgusal bir örnekle anlatıyor.8 dk
  11. 45Katılım endeksleri: kriterler ve tablolara bağlantısıKatılım endeksleri, faaliyet alanı ve finansal yapısı faizsiz finans ilkelerine uygun kabul edilen şirketlerden oluşur. Bu ders endeks kriterlerinin hangi tablo kalemlerine dayandığını ve bir şirketin endeks durumunun neden değişebildiğini anlatıyor.7 dk

Şirket incelemeleri

Gerçek şirketlerin KAP'ta yayımlanan raporları üzerinden, önceki derslerdeki adımlarla betimleyici inceleme.

  1. 46Ford Otosan (FROTO): 2026 ilk yarı raporu adım adımÖnceki derslerde anlatılan okuma adımları, Ford Otosan'ın 30.06.2026 tarihli 6 aylık konsolide raporu üzerinde uygulanıyor: gelir tablosu, çeyrek ayrıştırması, satışların dağılımı, bilanço, nakit akışı ve son dört çeyrek göstergeleri.16 dk
  2. 47BİM (BIMAS): indirim marketinin tabloları nasıl okunur?Perakende dersinde anlatılan yapı — negatif işletme sermayesi, ince marj, yüksek devir, yoğun kira — BİM'in 30.06.2026 tarihli raporunda somut olarak görülüyor. Bu inceleme gelir tablosunu, çeyrek ayrıştırmasını, bilançoyu ve nakit akışını adım adım okuyor.14 dk
  3. 48Türk Hava Yolları (THYAO): sermaye yoğun bir şirketin tablolarıBir havayolunun tabloları, kiralanan uçaklar, uçulmamış biletler ve büyük amortisman nedeniyle sanayi şirketlerinden ayrışır. Bu inceleme THY'nin 30.06.2026 tarihli raporunu adım adım okuyor ve haberlerde açıklanan çeyrek rakamının neden farklı olduğunu gösteriyor.15 dk
  4. 49Aselsan (ASELS): proje bazlı bir şirketin tablolarıSavunma sanayiinde işler yıllara yayılan sözleşmelerle yürür; bu, stoklara, alınan avanslara ve nakit akışına doğrudan yansır. Bu inceleme Aselsan'ın 30.06.2026 tarihli raporunu adım adım okuyor ve tabloların dışında kalan bakiye sipariş bilgisinin neden önemli olduğunu gösteriyor.14 dk
  5. 50Tüpraş (TUPRS): döngüsel bir işin tablolarıRafinericilikte kârlılık, ürün ile ham petrol fiyatı arasındaki farkla dalgalanır; aynı şirket bir dönem dar, bir dönem geniş marjla çalışır. Bu inceleme Tüpraş'ın 30.06.2026 tarihli raporunu okuyor ve döngüselliğin tablolara nasıl yansıdığını gösteriyor.14 dk
  6. 51Turkcell (TCELL): amortismanın belirlediği bir tabloTelekomda şebeke yatırımı, lisanslar ve amortisman her şeyi belirler: FAVÖK ile esas faaliyet kârı arasındaki uçurum da, nakit akışının yönü de buradan gelir. Bu inceleme Turkcell'in 30.06.2026 raporunu okuyor.12 dk
  7. 52Tofaş (TOASO): ince marjlı, hızlı devreden bir otomotiv tablosuOtomotivde ciro büyükse de marj dardır; sonucu belirleyen hacim, işletme sermayesi ve finansman kalemleridir. Bu inceleme Tofaş'ın 30.06.2026 raporunu okuyor.11 dk
  8. 53Ereğli Demir Çelik (EREGL): döngü dibinde bir tablo ve vergi kalemiÇelikte marjlar daraldığında esas faaliyet kârı hızla erir; bu dönemde net kârı belirleyen kalem bazen gelir tablosunun en altında olur. Bu inceleme Erdemir'in 30.06.2026 raporunu okuyor.11 dk
  9. 54Enka İnşaat (ENKAI): net nakit taşıyan bir tabloTaahhüt, enerji ve gayrimenkul işlerini bir arada yürüten Enka'nın tablosunda öne çıkan şey borç değil, nakit ve portföy gelirleridir. Bu inceleme 30.06.2026 raporunu okuyor.11 dk
  10. 55Migros (MGROS): FAVÖK pozitif, ikinci çeyrek zararPerakende, ince marjla çok ciro döndüren bir iştir; kiralanan mağazalar TFRS 16 ile bilançoya girince hem varlık hem borç tarafı şişer. Bu inceleme Migros'un 30.06.2026 raporunda altı aylık kârın içindeki zarar eden çeyreği ve kiralamaların bilançoyu nasıl biçimlendirdiğini gösteriyor.13 dk
  11. 56Şişecam (SISE): FAVÖK yarıya inerken net kâr neden sabit kaldıCam üretimi fırın yatırımı, enerji ve ihracat demektir; grubun bir bölümünde azınlık ortaklar, borcun büyük kısmında ise döviz vardır. Bu inceleme Şişecam'ın 30.06.2026 raporunda faaliyet kârı yarıya inerken net kârın neredeyse değişmemesinin hangi satırlardan geldiğini takip ediyor.14 dk
  12. 57SASA Polyester: vergi öncesi 5,8 milyar kâr, sonuç 1,4 milyar zararBir şirket vergi öncesinde 5,8 milyar TL kâr yazıp çeyreği 1,4 milyar TL zararla kapatabilir mi? SASA'nın 30.06.2026 raporunun ikinci çeyreği tam olarak budur. Bu inceleme ertelenmiş verginin bir tabloyu nasıl ters çevirdiğini gösteriyor.13 dk
  13. 58Petkim (PETKM): negatif brüt marjdan çıkan bir döngüsel tabloPetrokimyada kâr, ürün fiyatı ile hammadde fiyatı arasındaki farktan doğar; bu fark daraldığında satış sürse bile brüt kâr eksiye düşebilir. Bu inceleme Petkim'in 30.06.2026 raporunda bir yılda negatif marjdan pozitife nasıl geçildiğini gösteriyor.12 dk
  14. 59Anadolu Efes (AEFES): kârın yarısı kimin?Anadolu Efes'in 30.06.2026 raporunda konsolide net kâr 14,1 milyar TL, ana ortaklığa düşen pay 7,3 milyar TL'dir. Aradaki 6,8 milyar TL şirketin değil, bağlı ortaklıklarının diğer ortaklarınındır. Bu inceleme konsolidasyonun kâr satırını nasıl ikiye böldüğünü gösteriyor.13 dk
  15. 60Türk Telekom (TTKOM): lisans bedeli bilançoya nasıl girer?Türk Telekom'un maddi olmayan duran varlıkları altı ayda 154,2 milyar TL'den 301,4 milyar TL'ye çıktı, nakdi 78,8'den 25,6'ya indi. Bu inceleme büyük bir lisans ve yatırım döneminin gelir tablosunu değil önce bilançoyu ve nakit akışını nasıl değiştirdiğini gösteriyor.14 dk
  16. 61Pegasus (PGSUS): aynı çeyrek, iki farklı zarar rakamıPegasus'un ikinci çeyrek zararı 4,79 milyar TL mi, 4,25 milyar TL mi? İkisi de doğru — fark, kümülatif sütunların birbirinden nasıl çıkarıldığından geliyor. Bu inceleme hem o hesabı hem de uçak kiralamalarının bilançoyu nasıl doldurduğunu gösteriyor.14 dk
  17. 62Astor Enerji (ASTOR): net kâr %88 arttı, FAVÖK %16Astor Enerji'nin ilk yarı net kârı 2,5'ten 4,6 milyar TL'ye çıktı; aynı dönemde FAVÖK yalnızca %16 büyüdü. Bu inceleme aradaki farkın nereden geldiğini ve borçsuz bir bilançonun büyüme dönemini nasıl taşıdığını gösteriyor.12 dk
  18. 63Gübre Fabrikaları (GUBRF): yılın yarısı bir çeyrekteGübre Fabrikaları'nın ilk çeyrek hasılatı 24,0, ikinci çeyrek hasılatı 13,9 milyar TL. Çoğu şirkette ikinci çeyrek birinciden büyükken burada tersidir. Bu inceleme tarım takviminin tabloyu nasıl biçimlendirdiğini ve konsolide kârın nasıl bölündüğünü gösteriyor.12 dk
  19. 64Türk Altın (TRALT): FAVÖK üçe katlandı, net kâr %28 arttıTürk Altın İşletmeleri'nin ilk yarı FAVÖK'ü 2,0'den 6,1 milyar TL'ye çıktı — üç katından fazla. Net kâr ise yalnızca 2,2'den 2,8 milyar TL'ye geldi. Bu inceleme arada duran vergi satırını ve borçsuz bir madencilik bilançosunu okuyor.12 dk

Sektöre özgü tablolar

Bankalar, sigorta, holdingler, GYO'lar; perakende, enerji, havayolu, inşaat ve sanayi göstergeleri.

  1. 65Banka tabloları nasıl okunur?Bir bankanın bilançosu ve gelir tablosu, sanayi şirketininkine hiç benzemez: satılan mal yoktur, hammadde para, ürün kredidir. Bu ders banka tablolarının yapısını, bankalara özgü oranları ve sanayi şirketleri için kullanılan oranların bankalarda neden işe yaramadığını anlatıyor.13 dk
  2. 66Sigorta şirketlerinin tablolarıSigortacı parayı önce tahsil eder, hasarı sonra öder. Bu ters işleyen nakit döngüsü, sigorta tablolarını diğer tüm şirketlerden farklı kılar. Bu ders prim üretiminden bileşik rasyoya kadar sigortacılığa özgü kavramları anlatıyor.11 dk
  3. 67Holdingler: konsolide tablo, net aktif değer ve iskontoBir holdingin konsolide tablosu, birbirinden çok farklı işleri tek bir toplamda birleştirir. Bu ders holdinglerin tablolarının nasıl okunduğunu, net aktif değerin nasıl hesaplandığını ve holding iskontosu kavramını anlatıyor.11 dk
  4. 68Gayrimenkul yatırım ortaklıkları (GYO)GYO'ların değeri büyük ölçüde sahip oldukları gayrimenkullerin değerinden gelir ve bu değer her yıl bağımsız değerleme şirketlerince yeniden ölçülür. Bu ders GYO tablolarının yapısını, değer artışlarının kâra nasıl yansıdığını ve kira getirisi ile net aktif değer kavramlarını anlatıyor.10 dk
  5. 69Perakende şirketleri: benzer mağaza büyümesi, sepet ve mağaza ağıPerakendecilerin tabloları, hızlı dönen stok, peşin satış ve yoğun kira yapısıyla sanayi şirketlerinden belirgin biçimde ayrılır. Bu ders perakendecilere özgü göstergeleri ve tablolarının nasıl okunduğunu anlatıyor.10 dk
  6. 70Enerji, havayolu, inşaat ve sanayide operasyonel göstergelerHer sektörün finansal sonuçlarını belirleyen kendine özgü fiziksel göstergeleri vardır: bir santralin kapasite faktörü, bir uçağın doluluk oranı, bir müteahhidin bekleyen işi. Bu ders dört sektörde bu göstergeleri ve tablolarla nasıl birlikte okunduklarını anlatıyor.13 dk
  7. 71Yazılım ve teknoloji şirketlerinin tablolarıYazılım şirketlerinin fabrikası, stoku ve çoğu zaman borcu yoktur; asıl varlıkları insanlar ve geliştirdikleri ürünlerdir. Bu ders gelir modellerini, abonelik gelirinin tablolara nasıl yansıdığını ve teknoloji şirketlerine özgü kalemleri anlatıyor.10 dk
  8. 72Finansal kiralama, faktoring, finansman şirketleri ve aracı kurumlarBankalar dışındaki finans şirketlerinin tabloları da kendine özgüdür. Bu ders BDDK'ya tabi kiralama, faktoring ve finansman şirketleri ile SPK'ya tabi aracı kurumların tablolarında öne çıkan kalemleri anlatıyor.9 dk
  9. 73Sağlık hizmetleri ve ilaç şirketleriHastane işletmeleri ile ilaç üreticilerinin gelirleri büyük ölçüde düzenlenmiş fiyatlara ve kamu ödemelerine bağlıdır. Bu ders iki alt sektörün tablolarında öne çıkan kalemleri anlatıyor.9 dk

Sık sorulanlar

Temel analiz nedir?
Temel analiz, bir şirketin finansal tablolarından ve faaliyetinin ekonomisinden hareketle değerini açıklamaya çalışan yaklaşımdır. Fiyat grafiğinin biçimiyle değil, hasılatın nereden geldiğiyle, kârın hangi basamakta oluştuğuyla, borcun ne kadar olduğuyla ve nakdin gerçekten şirkete girip girmediğiyle ilgilenir.
Temel analiz nasıl yapılır?
Üç tablo bir arada okunur: bilanço şirketin belirli bir andaki varlık ve yükümlülüklerini, gelir tablosu bir dönem boyunca oluşan kârı, nakit akış tablosu ise o kârın ne kadarının nakde dönüştüğünü gösterir. Ardından bu kalemlerden oranlar hesaplanır (marjlar, borçluluk, özkaynak kârlılığı, değerleme çarpanları) ve Türkiye için enflasyon muhasebesinin tabloları nasıl değiştirdiği hesaba katılır. Bu derslerde her basamak kurgusal bir şirketin birbirini tutan tabloları üzerinden tek tek hesaplanıyor.
Temel analiz ile teknik analiz arasındaki fark nedir?
Teknik analiz fiyat ve işlem hacmi verisinin kendi içindeki örüntülere bakar; girdisi fiyat geçmişidir. Temel analizin girdisi ise şirketin yayımladığı finansal tablolar ve faaliyet verisidir. İki yaklaşım farklı soruları yanıtlar ve farklı veri kaynakları kullanır.
Şirketlerin bilançoları nereden bulunur?
Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler finansal tablolarını Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımlar. Tablolar üç aylık dönemler hâlinde açıklanır; ilk üç dönem ara dönem raporu, dördüncüsü yıl sonu raporudur. Bu sitedeki rakamlar da şirketlerin KAP'ta yayımladığı açıklamalara dayanır.
Enflasyon muhasebesi tabloları nasıl değiştirir?
TMS 29 uygulanan dönemlerde tablolardaki tutarlar raporun kapanış tarihindeki satın alma gücüne taşınır. Bunun en sık gözden kaçan sonucu, kümülatif ara dönem sütunlarının her birinin kendi raporunun satın alma gücünde olmasıdır: iki sütun doğrudan çıkarılırsa çeyreklik tutar yanlış çıkar, önceki sütunun TÜFE oranıyla aynı güce taşınması gerekir. Enflasyon muhasebesi dersi bu hesabı adım adım gösteriyor.

Dersler finansal tabloların nasıl okunduğunu anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir; örnek şirketler ve rakamları kurgusaldır.