Ders 52 / 62 · Şirket incelemeleri · 13 dk

SASA Polyester: vergi öncesi 5,8 milyar kâr, sonuç 1,4 milyar zarar

Bir şirket vergi öncesinde 5,8 milyar TL kâr yazıp çeyreği 1,4 milyar TL zararla kapatabilir mi? SASA'nın 30.06.2026 raporunun ikinci çeyreği tam olarak budur. Bu inceleme ertelenmiş verginin bir tabloyu nasıl ters çevirdiğini gösteriyor.

Raporun kimliği

ÖzellikBu rapor
ŞirketSasa Polyester Sanayi A.Ş. (SASA)
Rapor30.06.2026 tarihli 6 aylık ara dönem raporu, konsolide
Enflasyon muhasebesiTMS 29 uygulanmış; tutarlar 30.06.2026 fiyatlarıyla
Satışın dağılımıYurt içi 26,5 · yurt dışı 12,4 milyar TL
Bilanço büyüklüğüToplam varlık 377,3 milyar TL; bunun 259,1'i maddi duran varlık

SASA yoğun bir yatırım döneminden çıkmış bir üreticidir: toplam varlığın %69'u maddi duran varlıktır ve bu varlıklar büyük ölçüde borçla finanse edilmiştir. Böyle bir bilançoda gelir tablosunun alt satırını belirleyen şey çoğu zaman faaliyet değil, borcun, kurun ve verginin tabloya yansıma biçimidir.

Gelir tablosu

6 aylık · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Hasılat38,929,6
Satışların maliyeti(32,9)(27,0)
Brüt kâr5,92,6
Pazarlama ve genel yönetim giderleri(2,2)(2,0)
Esas faaliyetlerden diğer gelir/gider (net)(0,3)0,0
Esas faaliyet kârı3,50,6
Faaliyet dışı kalemler (net)3,7(15,9)
Vergi öncesi kâr / (zarar)7,1(15,3)
Vergi geliri / (gideri)(6,6)3,6
Dönem kârı / (zararı)0,5(11,7)
Amortisman ve itfa5,12,9
FAVÖK8,93,4

Şirketin açıkladığı altı aylık net kâr 492 milyon TL'dir.

Marjlar
Marj2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Brüt marj%15,3%8,8
FAVÖK marjı%22,9%11,6
Net marj%1,3−%39,5

Faaliyet tarafı bir yılda belirgin biçimde değişmiştir: hasılat reel %31,4, brüt kâr %128 artmış, FAVÖK 3,4'ten 8,9 milyar TL'ye çıkmıştır. Şirketin dönem açıklamasında ilk yarıda satış hacminin %9, PTA üretiminin %90 arttığı belirtilmiştir; devreye giren kapasite birim maliyeti aşağı çekmiştir.

İkinci çeyrek: verginin işaret değiştirmesi

Çeyrek ayrıştırması · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem1. çeyrek (Haziran fiyatıyla)6 aylık2. çeyrek
Hasılat17,338,921,6
Brüt kâr1,95,94,0
FAVÖK3,48,95,5
Esas faaliyet kârı1,03,52,4
Faaliyet dışı kalemler (net)0,33,73,3
Vergi öncesi kâr1,47,15,8
Vergi geliri / (gideri)0,5(6,6)(7,1)
Net kâr / (zarar)1,80,5(1,4)

Şirketin açıkladığı 2. çeyrek rakamları: FAVÖK 5.467 milyon TL · vergi öncesi kâr 5.771 milyon TL · vergi gideri 7.133 milyon TL · net zarar 1.361 milyon TL. Bu hesapta sırasıyla 5,47 · 5,78 · −7,13 · −1,35.

İkinci çeyrekte şirket 5,8 milyar TL vergi öncesi kâr yazmış, ardından 7,1 milyar TL vergi gideri kaydetmiş ve çeyreği 1,4 milyar TL zararla kapatmıştır. Şirketin açıklamasına göre bu verginin tamamına yakını [[ertelenmisVergi|ertelenmiş vergi]] gideridir; yani dönem içinde vergi dairesine ödenen bir tutar değildir.

Bu yüzden aynı çeyreği anlatan iki cümle de doğrudur: 'şirket 5,5 milyar TL FAVÖK üretti' ve 'şirket 1,4 milyar TL zarar açıkladı'. İkisi arasındaki köprünün adı ertelenmiş vergidir; köprü görülmeden iki cümleden biri seçilirse tablo eksik okunmuş olur. Böyle bir satırla karşılaşıldığında dipnotlardaki vergi mutabakat tablosuna bakmak gerekir.

2. çeyrek yıllık karşılaştırma · milyar TL
Kalem2Ç 20262Ç 2025Değişim
Hasılat21,616,9+%27,8
Brüt kâr4,01,6+%151
Brüt marj%18,6%9,5+9,1 puan
FAVÖK5,52,5+%115
FAVÖK marjı%25,3%15,1+10,3 puan

Şirketin sunumunda 2. çeyrek FAVÖK artışı %121 olarak belirtilmiştir; aradaki fark, geçen yılın çeyreğini bugünün satın alma gücüne taşıma yönteminden gelir.

Bilanço ve nakit akışı

Özet bilanço · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem30.06.202631.12.2025
Nakit ve nakit benzerleri3,81,3
Ticari alacaklar12,811,7
Stoklar21,417,2
Maddi duran varlıklar259,1262,9
Toplam varlıklar377,3377,5
Kısa vadeli finansal borçlar38,052,7
Uzun vadeli finansal borçlar102,091,9
Özkaynaklar192,7181,7
Net borç136,2143,3
Finansal borç / özkaynak0,730,80

Şirketin açıkladığı net borç 136 milyar TL'dir.

Net borç 143,3'ten 136,2 milyar TL'ye gerilemiş, borcun vadesi uzamıştır: kısa vadeli borç 52,7'den 38,0 milyar TL'ye inerken uzun vadeli borç 91,9'dan 102,0 milyar TL'ye çıkmıştır. Buna karşılık net yabancı para pozisyonu −139,9 milyar TL'dir ve korunma araçlarıyla neredeyse hiç dengelenmemiştir. Borcun ağırlıklı kısmı dövizdir; bu, faaliyet dışı kalemler satırının neden bir yıl −15,9, ertesi yıl +3,7 milyar TL çıkabildiğini açıklar.

6 aylık nakit akışı · milyar TL
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Amortisman ve itfa5,12,9
İşletme sermayesindeki değişim2,427,7
İşletme faaliyetlerinden nakit(3,6)18,4
Sabit sermaye yatırımları(1,5)(16,9)
Serbest nakit akımı(4,8)1,7
Finansman faaliyetlerinden nakit7,6(0,2)
Dönem sonu nakit3,84,4

Yatırım harcaması 16,9'dan 1,5 milyar TL'ye inmiştir; yatırım döneminin sona erdiğine işaret eden bir satırdır. Buna karşılık işletme faaliyetleri ilk yarıda 3,6 milyar TL nakit tüketmiş, açık 7,6 milyar TL'lik yeni finansmanla kapatılmıştır. FAVÖK'ün 8,9 milyar TL olduğu bir dönemde işletme nakdinin eksi olması, FAVÖK ile nakit arasındaki farkın faiz ödemeleri ve işletme sermayesi tarafından belirlendiğini hatırlatır. Nitekim geçen yılki 18,4 milyar TL'lik işletme nakdinin de 27,7 milyar TL'si işletme sermayesi değişiminden gelmişti.

Vergi gideri vergi öncesi kârdan büyük olabilir mi?Cevap

Olabilir. Gelir tablosundaki vergi satırı iki parçadan oluşur: dönem vergisi (o yıl için hesaplanan ve ödenecek tutar) ve ertelenmiş vergi (geçici farkların yeniden ölçülmesi). İkincisi nakit hareketi içermez ve tek bir çeyrekte çok büyük çıkabilir. SASA'nın ikinci çeyreğinde 5,8 milyar TL vergi öncesi kâra karşılık 7,1 milyar TL vergi gideri yazılmış, bunun tamamına yakını ertelenmiş vergiden gelmiştir. Tersi de mümkündür: 2025'in ilk yarısında zarar eden şirket 3,6 milyar TL vergi geliri kaydetmiştir.

Özet

Bu dersteki terimler

Bu ders finansal tabloların nasıl okunduğunu anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir; dersteki örnek şirketler ve rakamları kurgusaldır.