Ders 53 / 62 · Şirket incelemeleri · 12 dk

Petkim (PETKM): negatif brüt marjdan çıkan bir döngüsel tablo

Petrokimyada kâr, ürün fiyatı ile hammadde fiyatı arasındaki farktan doğar; bu fark daraldığında satış sürse bile brüt kâr eksiye düşebilir. Bu inceleme Petkim'in 30.06.2026 raporunda bir yılda negatif marjdan pozitife nasıl geçildiğini gösteriyor.

Raporun kimliği

ÖzellikBu rapor
ŞirketPetkim Petrokimya Holding A.Ş. (PETKM)
Rapor30.06.2026 tarihli 6 aylık ara dönem raporu, konsolide
Enflasyon muhasebesiTMS 29 uygulanmış; tutarlar 30.06.2026 fiyatlarıyla
Satışın dağılımıYurt içi 34,6 · yurt dışı 31,0 milyar TL

Petrokimya döngüsel bir sektördür. Nafta ya da etan gibi hammaddelerin fiyatı ile polimer ürünlerin fiyatı arasındaki fark dönemden döneme açılır kapanır. Bu fark daraldığında satış devam etse bile brüt kâr eksiye düşebilir. Petkim'in 2025 ilk yarısı tam olarak öyle bir dönemdir.

Gelir tablosu

6 aylık · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Hasılat65,351,0
Satışların maliyeti(62,2)(53,0)
Brüt kâr / (zarar)3,1(2,0)
Pazarlama ve genel yönetim giderleri(3,5)(3,8)
Esas faaliyetlerden diğer gelir/gider (net)(3,1)(1,1)
Esas faaliyet zararı(3,5)(7,0)
Faaliyet dışı kalemler (net)7,12,5
Vergi öncesi kâr / (zarar)3,6(4,4)
Vergi geliri0,80,0
Dönem kârı / (zararı)4,4(4,4)
Amortisman ve itfa3,93,7
FAVÖK3,6(2,1)

Şirketin açıkladığı altı aylık net kâr 4,4 milyar TL'dir (2025 ilk yarı: 4,4 milyar TL zarar).

Marjlar
Marj2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Brüt marj%4,8−%3,9
FAVÖK marjı%5,4−%4,0
Net marj%6,7−%8,6

2026 ilk yarısında tablo tersine dönmüştür: hasılat reel %28 artarken satışların maliyeti yalnızca %17 artmış, brüt kâr −2,0'den +3,1 milyar TL'ye geçmiştir. Aradaki fark hacimden çok fiyat makasının açılmasından gelmiştir.

Çeyrekler

Çeyrek ayrıştırması · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem1. çeyrek (Haziran fiyatıyla)6 aylık2. çeyrek
Hasılat28,965,336,4
Brüt kâr0,03,13,1
FAVÖK0,23,63,4
Esas faaliyet zararı(3,2)(3,5)(0,2)
Faaliyet dışı kalemler (net)4,17,12,9
Vergi öncesi kâr0,93,62,7
Vergi geliri / (gideri)(0,6)0,81,4
Net kâr0,34,44,1

Şirketin açıkladığı 2. çeyrek rakamları: hasılat 36,4 · net kâr 4,08 milyar TL. Bu hesapta 36,42 ve 4,08.

Altı aylık brüt kârın (3,1 milyar TL) tamamı ikinci çeyrekte oluşmuştur; ilk çeyrekte brüt kâr sıfıra yakındır. Benzer biçimde altı aylık 4,4 milyar TL net kârın 4,1'i ikinci çeyrektendir. Kümülatif tabloya bakan biri altı aya yayılmış istikrarlı bir toparlanma sanır; çeyrekler ayrıldığında dönüşün tek bir çeyrekte gerçekleştiği görülür.

2. çeyrek yıllık karşılaştırma · milyar TL
Kalem2Ç 20262Ç 2025Değişim
Hasılat36,426,3+%38,5
Brüt kâr / (zarar)3,1(0,6)artıya geçti
Brüt marj%8,6−%2,2+10,8 puan
FAVÖK3,4(0,7)artıya geçti
Net kâr / (zarar)4,1(0,8)artıya geçti

Bilanço ve nakit akışı

Özet bilanço · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem30.06.202631.12.2025
Nakit ve kısa vadeli finansal yatırımlar7,05,8
Ticari alacaklar17,215,8
Stoklar12,211,1
Maddi duran varlıklar51,454,5
Toplam varlıklar181,4178,2
Ticari borçlar32,423,8
Finansal borçlar (kısa + uzun)56,160,6
Özkaynaklar75,275,3
Net borç49,154,8

Şirketin açıkladığı net borç 49.097 milyon TL, özkaynak 75.237 milyon TL'dir.

Net borç 54,8'den 49,1 milyar TL'ye gerilemiştir, ancak bunun kaynağı kâr değil işletme sermayesidir: ticari borçlar 23,8'den 32,4 milyar TL'ye çıkmıştır. Tedarikçi vadesinin uzaması kısa vadede nakit yaratır; kalıcı bir borç azalışıyla aynı şey değildir. Bu ayrımı görmek için bilanço ile nakit akış tablosunu birlikte okumak gerekir.

6 aylık nakit akışı · milyar TL
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Amortisman ve itfa3,93,7
İşletme sermayesindeki değişim4,4(1,3)
İşletme faaliyetlerinden nakit4,0(4,8)
Sabit sermaye yatırımları(1,2)(3,0)
Serbest nakit akımı3,0(6,4)
Dönem sonu nakit6,28,4

İşletme faaliyetleri bir yıl önce 4,8 milyar TL nakit tüketirken bu yıl 4,0 milyar TL üretmiştir. Yatırım harcaması da 3,0'dan 1,2 milyar TL'ye inmiştir; ikisi birlikte serbest nakit akımını −6,4'ten +3,0 milyar TL'ye taşımıştır. Döngüsel bir sektörde nakit akışı, kâr satırından daha erken ve daha net dönüş sinyali verir; bu rapor bunun somut örneğidir.

2025 ilk yarısında zarar, 2026 ilk yarısında kâr. Bu kalıcı bir değişim mi?Cevap

Bu ders geleceğe dair bir şey söylemez; yalnızca rapordaki değişimin kaynağını gösterir. Gözlem şudur: dönüşün kaynağı hacim artışı ya da gider tasarrufu değil, ürün ile hammadde fiyatı arasındaki farkın genişlemesidir. Bu fark sektörün dışındaki küresel arz-talep koşullarına bağlıdır ve tarihsel olarak her iki yönde de hareket etmiştir. Şirketin kendi kontrolündeki kalemler — faaliyet giderleri, yatırım harcaması, borç seviyesi — daha yavaş değişir ve raporda ayrı ayrı izlenebilir.

Özet

Bu dersteki terimler

Bu ders finansal tabloların nasıl okunduğunu anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir; dersteki örnek şirketler ve rakamları kurgusaldır.