Ders 51 / 62 · Şirket incelemeleri · 14 dk

Şişecam (SISE): FAVÖK yarıya inerken net kâr neden sabit kaldı

Cam üretimi fırın yatırımı, enerji ve ihracat demektir; grubun bir bölümünde azınlık ortaklar, borcun büyük kısmında ise döviz vardır. Bu inceleme Şişecam'ın 30.06.2026 raporunda faaliyet kârı yarıya inerken net kârın neredeyse değişmemesinin hangi satırlardan geldiğini takip ediyor.

Raporun kimliği

ÖzellikBu rapor
ŞirketTürkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. (SISE)
Rapor30.06.2026 tarihli 6 aylık ara dönem raporu, konsolide
Enflasyon muhasebesiTMS 29 uygulanmış; tutarlar 30.06.2026 fiyatlarıyla
Satışın dağılımıYurt içi 53,1 · yurt dışı 69,2 milyar TL (yurt dışı payı %57)
Kontrol gücü olmayan paylarToplam özkaynağın 30,1 milyar TL'si azınlık paylarına aittir

Şişecam konsolide bir gruptur ve bağlı ortaklıklarının bir kısmında azınlık ortakları vardır. Bu yüzden gelir tablosunun sonunda iki ayrı kâr satırı bulunur: konsolide dönem kârı ve ana ortaklık payı. Bu incelemede ikisi de gösterilir, çünkü bu raporda aralarındaki fark yön değiştirecek kadar büyüktür.

Gelir tablosu

6 aylık · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Hasılat122,3133,1
Satışların maliyeti(89,6)(97,6)
Brüt kâr32,735,5
Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri(22,3)(22,3)
Genel yönetim giderleri(12,4)(12,0)
AR-GE giderleri(0,8)(0,8)
Esas faaliyetlerden diğer gelir/gider (net)2,43,6
Esas faaliyet kârı / (zararı)(0,4)4,0
Faaliyet dışı kalemler (net)7,63,3
Vergi öncesi kâr7,37,2
Vergi gideri(2,7)(1,8)
Dönem kârı (konsolide)4,65,4
Ana ortaklık payı5,45,3
Amortisman ve itfa10,610,4
FAVÖK7,910,7

Şirketin açıkladığı altı aylık ana ortaklık net kârı 5.365 milyon TL, hasılat 122.325 milyon TL'dir.

Marjlar
Marj2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Brüt marj%26,7%26,7
FAVÖK marjı%6,5%8,1
Net marj (ana ortaklık)%4,4%4,0

Brüt marj aynı kalmış, FAVÖK marjı 1,6 puan düşmüştür. Sebep sabit giderlerdir: hasılat reel olarak %8,1 gerilerken pazarlama giderleri neredeyse değişmemiş, genel yönetim giderleri %3,3 artmıştır. Ciro küçülürken sabit gider küçülmediğinde marj kendiliğinden daralır; buna faaliyet kaldıracı denir ve döngüsel sanayilerde marjın ciroyu neden abartarak takip ettiğini açıklar.

Çeyrekler: kârı taşıyan satır

Çeyrek ayrıştırması · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem1. çeyrek (Haziran fiyatıyla)6 aylık2. çeyrek
Hasılat61,5122,360,8
Brüt kâr17,132,715,7
FAVÖK4,37,93,6
Vergi öncesi kâr5,77,31,6
Vergi geliri / (gideri)(4,1)(2,7)1,4
Dönem kârı (konsolide)1,54,63,0
Ana ortaklık net kârı2,05,43,3

Şirketin açıkladığı 2. çeyrek rakamları: hasılat 60,8 · FAVÖK 3.593 milyon TL · FAVÖK marjı %5,9 · ana ortaklık net kârı 3.349,8 milyon TL. Bu hesapta sırasıyla 60,82 · 3,59 · %5,9 · 3,35.

2. çeyrek yıllık karşılaştırma · milyar TL
Kalem2Ç 20262Ç 2025Değişim
Hasılat60,869,5−%12,4
Brüt kâr15,720,4−%23,4
Brüt marj%25,8%29,4−3,7 puan
FAVÖK3,67,0−%48,5
FAVÖK marjı%5,9%10,0−4,1 puan
Vergi öncesi kâr1,65,1−%68,9
Vergi geliri / (gideri)1,4(1,6)işaret değiştirdi
Ana ortaklık net kârı3,33,5−%4,4

Tablonun en öğretici satırı en altta değil, sondan ikinci sıradadır. FAVÖK yarı yarıya, vergi öncesi kâr üçte ikisi kadar düşmüş; net kâr ise neredeyse değişmemiştir. Aradaki boşluğu iki kalem doldurur: geçen yıl 1,6 milyar TL gider olan vergi satırı bu yıl 1,4 milyar TL gelire dönmüştür (ertelenmiş vergi kaynaklı, nakit çıkışı içermeyen bir kalemdir) ve çeyrek zararının 0,35 milyar TL'si azınlık paylarına düşmüştür.

Buradan çıkan okuma alışkanlığı şudur: bir çeyrekte net kâr sabit kaldığında, bunun faaliyetin sabit kalmasından mı yoksa alt satırdaki kalemlerden mi geldiği ayrıca kontrol edilir. Vergi, azınlık payı, kur ve parasal pozisyon kalemleri çeyrekten çeyreğe işaret değiştirebilir; brüt marj ve FAVÖK marjı ise faaliyetin kendi seyrini gösterir.

Döviz pozisyonu ve borcun vadesi

Özet bilanço · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem30.06.202631.12.2025
Nakit ve kısa vadeli finansal yatırımlar28,348,5
Ticari alacaklar50,647,1
Stoklar60,959,7
Maddi duran varlıklar272,3287,4
Maddi olmayan duran varlıklar67,173,0
Toplam varlıklar542,9597,0
Kısa vadeli finansal borçlar35,774,4
Uzun vadeli finansal borçlar136,0116,3
Özkaynaklar (toplam)300,2317,1
Ana ortaklığa ait özkaynaklar270,1285,7
Net borç143,3142,2

Net borç = finansal borçlar − nakit ve nakit benzerleri − kısa vadeli finansal yatırımlar.

Borcun vadesi uzamıştır: kısa vadeli finansal borç 74,4'ten 35,7 milyar TL'ye inerken uzun vadeli borç 116,3'ten 136,0 milyar TL'ye çıkmıştır. Net borç toplamı ise neredeyse sabittir. Yani dönem içinde borç azalmamış, ileri tarihe ötelenmiştir. Vade yapısını görmek için toplam borca değil kısa/uzun ayrımına bakmak gerekir; cari oran ve kısa vadeli yükümlülüklerin nakitle karşılanma derecesi bu ayrımdan hesaplanır.

Nakit akışı

6 aylık nakit akışı · milyar TL
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Amortisman ve itfa10,610,4
İşletme sermayesindeki değişim(11,1)(5,9)
İşletme faaliyetlerinden nakit(3,2)20,3
Sabit sermaye yatırımları(10,3)(19,0)
Serbest nakit akımı(3,1)(6,9)
Temettü ödemeleri(1,9)(3,1)
Dönem sonu nakit21,751,2

İşletme faaliyetleri ilk yarıda 3,2 milyar TL nakit tüketmiştir; bir yıl önce 20,3 milyar TL üretiyordu. Farkın büyük kısmı işletme sermayesindedir: ticari alacaklar ve stoklar artarken ticari borçlar azalmıştır. Yatırım harcamaları yarıya indirilmiş, buna rağmen nakit 44,9'dan 21,7 milyar TL'ye gerilemiştir. Net kâr pozitifken nakdin azalması, kâr ile nakit arasındaki farkın neden ayrıca incelendiğini gösterir.

FAVÖK %48 düşerken net kâr yalnızca %4 gerilemiş. Bu iyi bir haber mi?Cevap

Bu ders 'iyi' ya da 'kötü' demez; tablonun ne söylediğini söyler. Gözlem şudur: faaliyetten gelen kâr yarı yarıya azalmış, aradaki boşluğu vergi satırının işaret değiştirmesi ve azınlık paylarına düşen zarar doldurmuştur. Bu kalemler nakit akışı yaratmaz ve çeyrekten çeyreğe yön değiştirebilir. Nitekim aynı dönemde işletme faaliyetleri nakit tüketmiştir. Kârın büyüklüğü kadar kaynağını ayırt etmek de tablonun bir parçasıdır.

Özet

Bu dersteki terimler

Bu ders finansal tabloların nasıl okunduğunu anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir; dersteki örnek şirketler ve rakamları kurgusaldır.