Perakendenin tablolara yansıyan yapısı
- Negatif işletme sermayesi: Market zincirleri malı çoğunlukla peşin satar, tedarikçiye vadeli öder. Ticari borçlar, alacak ve stokların toplamını aşabilir; nakit dönüşüm süresi negatif olabilir. Şirket büyüdükçe tedarikçi finansmanı da büyür ve işletme sermayesi nakit üretir.
- Düşük cari oran: Aynı nedenle cari oran yapısal olarak 1'in altında olabilir; bu bir likidite sıkıntısı anlamına gelmez.
- Yoğun kira: Mağazaların çoğu kiralıktır. TFRS 16 ile kira yükümlülükleri bilançoya girmiş, kira gideri FAVÖK'ün dışına çıkmıştır; bu yüzden perakendecilerin FAVÖK'ü kira gideri düşülmeden hesaplanır.
- İnce marj, yüksek devir: Brüt ve net marjlar düşük, aktif devir hızı yüksektir. Kârlılık marjdan çok hacimden gelir.
Benzer mağaza satış büyümesi (LFL)
Toplam satış iki kaynaktan büyür: yeni açılan mağazalar ve mevcut mağazaların satış artışı. Benzer mağaza büyümesi, yalnızca en az bir yıldır açık olan mağazaları kıyaslayarak ikinci kaynağı ayırır. İki bileşene ayrılır: sepet büyüklüğü (işlem başına ortalama harcama) ve trafik (işlem sayısı).
| Bileşen | Değişim |
|---|---|
| Sepet büyüklüğü | +%40,0 |
| Trafik (işlem sayısı) | +%2,0 |
| Benzer mağaza büyümesi = 1,40 × 1,02 − 1 | +%42,8 |
| Aynı dönem TÜFE | %35,0 |
| Reel benzer mağaza büyümesi ≈ 1,428 ÷ 1,35 − 1 | +%5,8 |
Yüksek enflasyonda nominal LFL büyük görünür; anlamlı olan kısım enflasyonun üzerindeki büyüme ve trafiğin yönüdür. Sepet büyüklüğündeki artış fiyat artışından da, müşterinin daha fazla ürün almasından da gelebilir; trafik ise mağazaya gelen müşteri sayısındaki değişimi gösterir.
Mağaza ağı
- Mağaza sayısı ve net açılış: Dönemde açılan ve kapanan mağazalar. Hızlı açılış, toplam satışı LFL'nin üzerinde büyütür.
- Toplam satış alanı (m²): Mağaza sayısı format değişikliklerini (küçük mağazadan büyük mağazaya geçiş) göstermez; satış alanı gösterir.
- [[magazaVerimliligi|Metrekare başına satış]]: Mağaza ağının verimliliğini ölçer. Yeni mağazalar olgunlaşana kadar bu gösterge geçici olarak düşebilir.
- Çevrim içi satış payı: E-ticaret kanalının toplam satış içindeki payı ve büyümesi.
Bu göstergelerin çoğu finansal tablolarda değil, faaliyet raporu ve yatırımcı sunumlarında yer alır. Perakendecinin gelir tablosu, bu operasyonel verilerle birlikte okunduğunda anlam kazanır.