Ders 26 / 32 · Uygulama · 11 dk

Tablolarda ayrıca incelenmesi gereken işaretler

Bazı durumlar kendi başına bir sorun olduğunu göstermez ama rakamların daha ayrıntılı incelenmesini gerektirir. Bu ders finansal tablolarda sık karşılaşılan bu tür işaretleri, her birinin olası açıklamalarıyla birlikte topluyor.

Bu işaretler ne anlama gelir?

Aşağıdaki durumların her birinin olağan ve meşru açıklamaları olabilir. Bir işaret, bir yanlışlığın kanıtı değil, sorulması gereken bir sorunun başlangıç noktasıdır. Cevap çoğunlukla dipnotlarda, faaliyet raporunda ya da sonraki dönemlerin tablolarında bulunur.

Kâr ve nakit

İşaretOlası açıklamalarBakılan yer
Net kâr birkaç yıldır artarken işletme nakdi yerinde sayıyor ya da azalıyorHızlı büyüme, alacak ve stok birikimi, nakit olmayan kazançlarNakit akış tablosu, işletme sermayesi kalemleri
Alacak tahsil süresi belirgin biçimde uzuyorMüşterilere daha uzun vade, tahsilat güçlüğü, dönem sonu yoğun satışAlacak dipnotu, şüpheli alacak karşılığı
Stok günleri artıyorTalep yavaşlaması, bilinçli stok birikimi, yeni ürün hazırlığıStok dipnotu, faaliyet raporu
İşletme nakdi dönem sonlarında sıçrıyorMevsimsellik, alacak satışı, tedarikçi finansmanıFinansal borç ve alacak dipnotları

Kârın kaynağı

İşaretOlası açıklamalarBakılan yer
Her yıl başka bir kalem 'tek seferlik' sayılıyorGerçekten tekrarlanmayan olaylar ya da düzenli giderlerin ayrı gösterilmesiBirkaç yılın yatırımcı sunumları ve dipnotları
Net kâr ile esas faaliyet kârı sürekli farklı yöndeKur, faiz, parasal pozisyon, yatırım kazançlarıGelir tablosunun faaliyet dışı bölümü
Karşılık iptalleri kârın önemli bir kısmıDava sonuçlanması, tahsilat, tahmin güncellemesiKarşılıklar ve diğer gelir dipnotu
Efektif vergi oranı olağan dışı düşük ya da negatifTeşvikler, istisnalar, ertelenmiş vergi geliriVergi dipnotu
Aktifleştirilen giderlerde hızlı artışGerçek geliştirme projeleri ya da gider sınıflandırmasıMaddi olmayan duran varlıklar dipnotu
Amortisman süresinde değişiklikVarlıkların ömrüne ilişkin yeni değerlendirmeMuhasebe politikaları dipnotu

Bilanço ve finansman

İşaretOlası açıklamalarBakılan yer
Kısa vadeli borçta ani artışUzun vadeli borcun vadesinin yaklaşması, kovenant nedeniyle yeniden sınıflama, yeni kısa vadeli krediFinansal borç dipnotu
İlişkili taraflardan alacaklarda hızlı artışGrup içi ticaretin büyümesi ya da gruba finansman sağlanmasıİlişkili taraf dipnotu
TRİ tablosunun D grubunda büyük tutarlarGrup şirketlerinin borçları için verilen teminatlarKarşılıklar ve taahhütler dipnotu
Sık bedelli sermaye artırımıBüyüme finansmanı ya da faaliyetten nakit üretilememesiNakit akış tablosu, fon kullanım yeri açıklamaları
Büyük ve artan kısa döviz pozisyonuDöviz borçla finanse edilen yatırımlar, ihracat gelirleriyle doğal korunmaKur riski tablosu, ihracat oranı

Raporlama süreci

  • [[denetimGorusu|Şartlı görüş]] ya da [[sureklilik|süreklilik]] bölümü: Denetçinin tablolar hakkında çekince koyduğu ya da şirketin faaliyetlerini sürdürme yeteneği hakkında belirsizlik gördüğü durumlar.
  • Denetçi değişikliği: Kendi başına olağan olabilir; dönem ortasında ve açıklamasız değişiklikler ayrıca dikkat çeker.
  • Raporun gecikmesi: Yasal süre sonunda yayımlanan ya da ertelenen raporlar.
  • Geçmiş dönemlerin yeniden düzenlenmesi: Önceki raporlardaki rakamların hata düzeltmesiyle değiştirilmesi; düzeltmenin nedeni dipnotta açıklanır.

Özet

Bu dersteki terimler

Bu ders finansal tabloların nasıl okunduğunu anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir; dersteki örnek şirketler ve rakamları kurgusaldır.