Ders 42 / 54 · Şirket incelemeleri · 14 dk

BİM (BIMAS): indirim marketinin tabloları nasıl okunur?

Perakende dersinde anlatılan yapı — negatif işletme sermayesi, ince marj, yüksek devir, yoğun kira — BİM'in 30.06.2026 tarihli raporunda somut olarak görülüyor. Bu inceleme gelir tablosunu, çeyrek ayrıştırmasını, bilançoyu ve nakit akışını adım adım okuyor.

Raporun kimliği

ÖzellikBu rapor
ŞirketBİM Birleşik Mağazalar A.Ş. (BIMAS)
Rapor30.06.2026 tarihli 6 aylık ara dönem raporu
KapsamKonsolide
Enflasyon muhasebesiTMS 29 uygulanmış
Fiyat düzeyiTüm tutarlar 30.06.2026 satın alma gücünde; tutarlar milyar TL

Gelir tablosu: ince marj, artan faaliyet kârı

Konsolide gelir tablosu · 6 aylık · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarıDeğişim
Hasılat449,7409,3+%9,9
Brüt kâr85,877,8+%10,3
Faaliyet giderleri(76,5)(74,2)+%3,0
Esas faaliyetlerden diğer gelir/gider (net)(1,3)(0,4)
Esas faaliyet kârı8,03,2+%154
Yatırım faaliyetleri (net)5,03,4
Finansman ve parasal pozisyon etkisi (net)12,38,7
Vergi öncesi kâr25,515,2+%68
Vergi gideri(10,4)(7,9)
Dönem net kârı15,17,3+%106
Ana ortaklık payı14,97,3+%103

Kaynak gruplamasında net parasal pozisyon etkisi finansman satırlarıyla birlikte gelir; BİM'de bu etki pozitiftir (parasal borçları parasal varlıklarından fazladır). Yuvarlama nedeniyle toplamlar küçük farklar gösterebilir.

Marjlar
Marj2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Brüt marj%19,1%19,0
Faaliyet giderleri / hasılat%17,0%18,1
FAVÖK marjı%5,4%4,8
Esas faaliyet marjı%1,8%0,8
Net marj (ana ortaklık)%3,3%1,8

FAVÖK = brüt kâr − faaliyet giderleri + amortisman (2026: 85,8 − 76,5 + 15,1 = 24,4; 2025: 77,8 − 74,2 + 16,3 = 19,8).

Tablo, perakendenin tipik yapısını gösterir: brüt marj %19 civarında ve neredeyse sabittir, kârlılık asıl olarak gider tarafında belirlenir. Hasılat %9,9 (aynı fiyat düzeyinde, yani reel olarak) artarken faaliyet giderleri yalnızca %3,0 artmış; giderlerin ciroya oranı %18,1'den %17,0'ye inmiştir. Bu 1,1 puanlık fark, esas faaliyet kârını iki buçuk katına çıkarmıştır. Ders anlatımındaki yarı sabit gider etkisi burada tersine, olumlu yönde çalışmaktadır.

Net kâr, esas faaliyet kârının yaklaşık iki katıdır. Aradaki farkın kaynağı esas faaliyet dışı kalemlerdir: yatırım faaliyetlerinden 5,0 milyar TL ve finansman ile net parasal pozisyon etkisinden 12,3 milyar TL. Şirketin ticari borçları nakdinden büyük olduğu için enflasyon muhasebesinde parasal kazanç yazması beklenen bir sonuçtur; bu kazanç nakit değildir.

Çeyrekler

Çeyrek ayrıştırması · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla (çarpan: Haziran ÷ Mart TÜFE = 1,0701)
Kalem1. çeyrek (Mart fiyatıyla)1. çeyrek (Haziran fiyatıyla)6 aylık2. çeyrek
Hasılat212,9227,8449,7221,9
Brüt kâr40,343,185,842,7
Esas faaliyet kârı2,52,78,05,3
Ana ortaklık net kârı6,56,914,98,0

Şirketin açıkladığı 2. çeyrek rakamlarıyla karşılaştırma: hasılat 221,9 (bu hesap) ve 221,9 (açıklanan); ana ortaklık net kârı 8,02 ve 8,02. Düz fark alınsaydı 2. çeyrek hasılatı 236,8 çıkar ve olduğundan yaklaşık %7 yüksek görünürdü.

İki çeyrek kıyaslandığında esas faaliyet kârının 2,7'den 5,3'e çıktığı görülür. Perakendede çeyrekler mevsimsellik taşır; bu yüzden çeyrekler arası kıyas, geçen yılın aynı çeyreğiyle yapılan kıyasla birlikte okunur.

Bilanço: negatif işletme sermayesi ve kiralamalar

Özet konsolide bilanço · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem30.06.202631.12.2025
Dönen varlıklar152,4131,3
Nakit ve nakit benzerleri4,34,1
Finansal yatırımlar25,912,6
Ticari alacaklar42,541,0
Stoklar70,964,1
Diğer dönen varlıklar8,89,5
Duran varlıklar276,2266,8
Maddi duran varlıklar159,5155,0
Kullanım hakkı varlıkları (kiralanan mağazalar)107,0103,6
Diğer duran varlıklar9,78,2
Toplam varlıklar428,6398,1
Kısa vadeli yükümlülükler147,7127,6
Ticari borçlar111,5101,9
Finansal borçlar15,415,4
Diğer kısa vadeli yükümlülükler20,810,3
Uzun vadeli yükümlülükler77,773,8
Finansal borçlar47,246,7
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü27,423,7
Diğer uzun vadeli yükümlülükler3,13,4
Özkaynaklar203,1196,8
Toplam kaynaklar428,6398,1
İşletme sermayesi ve nakit döngüsü (son dört çeyrek verileriyle)
GöstergeHesapDeğer
Stokta bekleme70,9 ÷ 717,3 (SMM) × 36536 gün
Alacak tahsil42,5 ÷ 889,5 × 36517 gün
Borç ödeme111,5 ÷ 722,1 × 36557 gün
Nakit dönüşüm süresi36 + 17 − 57−3 gün
Ticari işletme sermayesi42,5 + 70,9 − 111,5+1,9
Cari oran152,4 ÷ 147,71,03
Finansal kaldıraç225,4 ÷ 428,6%52,6

Süreler yuvarlanmamış tutarlarla hesaplanmıştır (stok 36,1 + alacak 17,4 − borç 56,7 = −3,2 gün).

Perakende dersinde anlatılan yapı burada görünür: şirket malı ortalama 36 günde satıyor, tahsilatı 17 günde yapıyor, tedarikçisine 57 günde ödüyor. Nakit dönüşüm süresi bu yüzden negatiftir: işletme sermayesi nakit bağlamak yerine nakit üretir. Cari oranın 1,03 gibi düşük bir seviyede olması da bu modelin sonucudur, likidite sıkıntısının göstergesi değildir.

Kiralanan mağazalar bilançoda 107,0 milyar TL'lik kullanım hakkı varlığı olarak durur; bu, toplam varlıkların dörtte birine yakındır. Kiralama yükümlülükleri kaynak tablosunda finansal borçlarla birlikte sınıflanmıştır; bu yüzden bu tablodaki 62,6 milyar TL'lik finansal borç rakamı, şirketin raporundaki ayrıntılı kırılımla birebir aynı olmayabilir. Nakit ve finansal yatırımlar toplamı (30,2) düşüldüğünde net borç 32,4 milyar TL olur ve son dört çeyrek FAVÖK'ünün (55,8) yaklaşık 0,6 katıdır.

Nakit akışı ve son dört çeyrek

Nakit akışı · 2026 ilk yarı · milyar TL
KalemTutar
İşletme faaliyetlerinden nakit37,9
Sabit sermaye yatırımları(11,3)
İşletme nakdi − yatırım harcaması26,6
Ödenen temettü(2,5)

İşletme nakdi, dönemin ana ortaklık net kârının (14,9) 2,5 katıdır; fark büyük ölçüde amortisman (15,1) ve nakit olmayan parasal kazançların düzeltilmesinden gelir.

Son dört çeyrek (Temmuz 2025 – Haziran 2026) · milyar TL
Kalem2025 yılı− 2025 ilk yarı+ 2026 ilk yarıSon 4 çeyrek
Hasılat849,1409,3449,7889,5
FAVÖK51,219,824,455,8
Esas faaliyet kârı18,83,28,023,7
Ana ortaklık net kârı21,97,314,929,5

Son sütun yuvarlanmamış tutarlarla hesaplanmıştır.

Son dört çeyrek göstergeleri
GöstergeHesapDeğer
Net kâr marjı29,5 ÷ 889,5%3,3
Aktif devir hızı889,5 ÷ 428,62,08
Özkaynak çarpanı428,6 ÷ 203,12,11
Özkaynak kârlılığı (DuPont)%3,3 × 2,08 × 2,11≈ %14,5
Net borç / FAVÖK32,4 ÷ 55,80,58

Dönem sonu özkaynakla %14,5; dönem başı ve sonu ortalamasıyla %14,8 bulunur.

DuPont ayrıştırması perakendenin imzasını gösterir: net marj %3,3 ile düşüktür, ama aktif devir hızı 2,08 ile sanayi şirketlerinin belirgin biçimde üzerindedir. Kârlılık marjdan değil hacim ve devir hızından gelir.

Tablolar neyi göstermiyor?

  • Mağaza ve operasyon verileri: Mağaza sayısı, açılışlar, satış alanı ve benzer mağaza büyümesi finansal tablolarda yer almaz; bu veriler faaliyet raporu ve yatırımcı sunumlarında açıklanır.
  • Büyümenin kaynağı: Hasılattaki reel artışın ne kadarının yeni mağaza açılışından, ne kadarının mevcut mağazalardan geldiği tablolardan görülmez.
  • Yurt dışı operasyonlar: Şirketin yurt dışındaki faaliyetlerinin payı ve kârlılığı bölüm dipnotundan izlenir.

Özet

Bu dersteki terimler

Bu ders finansal tabloların nasıl okunduğunu anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir; dersteki örnek şirketler ve rakamları kurgusaldır.