Ders 47 / 62 · Şirket incelemeleri · 11 dk

Tofaş (TOASO): ince marjlı, hızlı devreden bir otomotiv tablosu

Otomotivde ciro büyükse de marj dardır; sonucu belirleyen hacim, işletme sermayesi ve finansman kalemleridir. Bu inceleme Tofaş'ın 30.06.2026 raporunu okuyor.

Gelir tablosu

6 aylık · milyar TL · 30.06.2026 fiyatlarıyla
Kalem2026 ilk yarı2025 ilk yarıDeğişim
Hasılat201,8125,6+%60,6
Satışların maliyeti(189,7)(118,1)+%60,6
Brüt kâr14,38,8+%62,2
Faaliyet giderleri(12,4)(9,3)
Esas faaliyetlerden diğer gelir/gider (net)1,0(0,4)
Esas faaliyet kârı / (zararı)2,9(0,9)
Finansman gelir/giderleri (net)3,92,1
Vergi öncesi kâr6,91,7
Net kâr6,32,1+%197

Şirketin açıkladığı ilk yarı net kârı 6,29 milyar TL (+%197); hasılat artışı %61.

Marjlar ve çeyrekler
Gösterge2026 ilk yarı2025 ilk yarı
Brüt marj%7,1%7,0
Esas faaliyet marjı%1,4−%0,7
FAVÖK marjı%2,4%3,4
Net marj%3,1%1,7
2. çeyrek hasılatı100,0
2. çeyrek net kârı3,09

Şirketin açıkladığı 2. çeyrek rakamları: hasılat 100 milyar TL, net kâr 3,1 milyar TL. Düz fark alınsaydı net kâr 3,30 çıkardı.

Hasılat aynı fiyat düzeyinde %61 artmış, brüt marj ise %7 civarında kalmıştır. Bu yapıda kârlılık hacme ve gider kontrolüne bağlıdır: faaliyet giderleri hasılattan yavaş arttığı için esas faaliyet zarardan kâra dönmüştür. Ancak net kârın yarıdan fazlası esas faaliyet dışındaki finansman gelirlerinden gelmektedir (net +3,9 milyar TL).

İşletme sermayesi ve nakit akışı

Bilanço ve nakit akışı · milyar TL
Kalem30.06.202631.12.2025
Stoklar43,419,8
Ticari alacaklar58,359,7
Ticari borçlar59,251,1
Nakit ve finansal yatırımlar11,223,7
Finansal borçlar70,463,2
Net borç59,139,5
Özkaynaklar65,770,7
Toplam varlıklar215,8204,3
Nakit akışı · 2026 ilk yarı
KalemTutar
İşletme faaliyetlerinden nakit(7,2)
Bunun içinde: işletme sermayesindeki değişim(16,8)
Sabit sermaye yatırımları(4,1)
Ödenen temettü(10,7)
Finansal borçlardaki net değişim+11,2

Dönemin en dikkat çekici satırı budur: şirket 6,3 milyar TL net kâr açıklarken işletme faaliyetlerinden 7,2 milyar TL nakit çıkışı olmuştur. Nedeni işletme sermayesindeki 16,8 milyar TL'lik artıştır; stoklar altı ayda 19,8'den 43,4 milyar TL'ye çıkmıştır. Aynı dönemde 10,7 milyar TL temettü ödenmiş, aradaki fark borçlanmayla karşılanmış ve net borç 39,5'ten 59,1 milyar TL'ye yükselmiştir.

Son dört çeyrek verileriyle stok bekleme süresi 37, alacak tahsil süresi 47, tedarikçiye ödeme süresi 51 gündür; nakit dönüşüm süresi 33 gündür. Kâr ile nakit arasındaki farkın kaynağını görmek için gelir tablosu ile nakit akış tablosunu birlikte okumak gerekir; bu, kârın nakde dönüşümü dersinin somut örneğidir.

Tablolar neyi göstermiyor?

  • Adet ve model kırılımı: Üretim ve satış adetleri, ihracat-yurt içi dağılımı, pazar payları faaliyet raporu ve sunumlarda açıklanır (şirket ilk yarı için yurt içi otomobil pazar payını %20,5, hafif ticari araçta %48,2 olarak açıklamıştır).
  • Sözleşme yapısı: Üretim ve dağıtım sözleşmelerinin koşulları ile alım garantileri tablolarda görünmez; dipnot ve faaliyet raporunda anlatılır.
  • Stok artışının nedeni: Stokların iki katına çıkmasının yeni model, ithalat ya da talep kaynaklı olup olmadığı tablolardan okunamaz.

Özet

Bu dersteki terimler

Bu ders finansal tabloların nasıl okunduğunu anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir; dersteki örnek şirketler ve rakamları kurgusaldır.