Kalem kalem duran varlıklar
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Duran varlıklar | 7.300 |
| Finansal yatırımlar | 200 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 400 |
| Yatırım amaçlı gayrimenkuller | 300 |
| Maddi duran varlıklar | 5.500 |
| Kullanım hakkı varlıkları | 300 |
| Şerefiye | 150 |
| Diğer maddi olmayan duran varlıklar | 250 |
| Ertelenmiş vergi varlığı | 100 |
| Diğer duran varlıklar | 100 |
Maddi duran varlıklar ve amortisman
Maddi duran varlıklar arsa, bina, makine, tesis ve taşıtlardır. Bir sanayi şirketinin üretim kapasitesi bu kalemde görünür. Örnek Sanayi'de 5.500 milyon TL ile toplam varlıkların %40'ını oluşturur.
Bu varlıklar alındıkları gün bir kerede gider yazılmaz. 10 yıl kullanılacak bir makinenin maliyeti, 10 yıla bölünerek her yıl bir kısmı gider yazılır. Bu işleme Amortisman denir. Bilançoda görünen tutar, alış maliyetinden o güne kadar ayrılan amortismanların düşülmesiyle kalan net defter değeridir. Arsa kullanımla eskimediği için amortismana tabi değildir.
Doğrusal amortisman
Yıllık amortisman = (Maliyet − Hurda değeri) ÷ Kullanım ömrü
100 milyon TL'lik, 10 yıl ömürlü, hurda değeri olmayan makine: yılda 10 milyon TL
Şirketler maddi duran varlıklarını iki yöntemden biriyle gösterebilir: maliyet yöntemi (alış maliyeti eksi amortisman) ya da [[yenidenDegerleme|yeniden değerleme]] yöntemi (belirli aralıklarla ekspertiz değerine çekme). Yeniden değerleme yapan şirketin varlıkları ve özkaynağı daha yüksek görünür; bu fark PD/DD gibi oranlarda şirketleri kıyaslarken önem kazanır.
Maddi olmayan varlıklar ve şerefiye
Maddi olmayan duran varlıklar yazılım, lisans, patent, satın alınmış marka ve belirli koşulları sağlayan geliştirme maliyetleridir. Bunlar da kullanım ömürleri boyunca itfa edilir (amortismanın maddi olmayan varlıklardaki adı).
Şerefiye ise özel bir kalemdir: bir şirket satın alınırken, satın alınan şirketin net varlıklarının üzerinde ödenen bedeldir. Net varlıkları 700 olan bir şirket 1.000'e alınırsa, aradaki 300 şerefiye olarak kaydedilir. Bu fazla ödeme; müşteri ilişkileri, pazar payı, beklenen sinerji gibi bilançoda ayrıca yer almayan değerlerin karşılığıdır.
Kullanım hakkı, iştirakler ve yatırım amaçlı gayrimenkuller
[[kullanimHakki|Kullanım hakkı varlıkları]], kiralanan mağaza, depo, araç gibi varlıkları kullanma hakkının bilançoya yazılmış hâlidir. 2019'dan beri uzun süreli kiralamalar bu şekilde gösterilir ve karşılığında pasifte bir kiralama yükümlülüğü yer alır. Mağaza ağı geniş perakendecilerde bu kalem çok büyük olabilir.
[[ozkaynakYontemi|Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar]], şirketin önemli etkisi olan ama kontrol etmediği (genellikle %20-50 paylı) iştiraklerdir. Bu şirketlerin varlıkları satır satır eklenmez; tek bir kalemde, iştirakin özkaynağındaki pay kadar gösterilir. Örnek Sanayi'nin 400'lük iştirak yatırımı, 2025'te gelir tablosuna 50 kâr payı olarak yansımıştır.
[[yatirimAmacliGayrimenkul|Yatırım amaçlı gayrimenkuller]], faaliyette kullanılmayan, kira geliri ya da değer artışı için tutulan arsa ve binalardır. Gerçeğe uygun değer yöntemi seçilmişse, her yıl ekspertiz değerindeki artış gelir tablosuna kazanç olarak yazılır.
Ertelenmiş vergi varlığı
Muhasebe kayıtları ile vergi kayıtları farklı kurallarla tutulur. Bir gider muhasebede bu yıl yazılıp vergide ancak gelecek yıl düşülebiliyorsa, şirketin gelecekte daha az vergi ödeyeceği bellidir. Bu gelecekteki vergi avantajı bugünden ertelenmiş vergi varlığı olarak kaydedilir. Geçmiş yıl zararları da gelecekteki kârlardan düşülebildiği için ertelenmiş vergi varlığı doğurabilir.