Kiralama, faktoring ve finansman şirketleri
Bu şirketler bankalar gibi para kullandırır ama mevduat toplamaz; kaynaklarını banka kredileri, bono ve tahvil ihracıyla sağlar. Finansal kiralama şirketleri makine, araç ve ekipman kiralar; faktoring şirketleri işletmelerin vadeli alacaklarını satın alır; finansman şirketleri tüketici ve taşıt kredisi verir.
| Gösterge | Neyi gösterir? |
|---|---|
| Net faiz (kira) geliri ve net faiz marjı | Kullandırılan fonun getirisi ile fonlama maliyeti arasındaki fark |
| Takipteki alacak oranı ve karşılık oranı | Alacak portföyünün kalitesi |
| Özkaynak / toplam varlık | Düzenleyici sınırlar çerçevesinde sermaye tamponu |
| Fonlama yapısı ve vadesi | Kısa vadeli fonla uzun vadeli alacak finanse edilip edilmediği |
Bu şirketlerin kârlılığı faiz ortamına duyarlıdır: fonlama maliyeti hızla yükseldiğinde, sabit faizle kullandırılmış alacakların getirisi aynı hızla güncellenmediği için marj daralabilir. Tersi durumda genişleyebilir. Bankalarda olduğu gibi FAVÖK ve firma değeri temelli oranlar bu şirketler için anlamlı değildir.
Aracı kurumlar
| Gelir kaynağı | Neye bağlıdır? |
|---|---|
| Aracılık komisyonları | Borsadaki işlem hacmi ve kurumun pazar payı |
| Kredili işlem faizleri | Kullandırılan kredi hacmi ve faiz oranları |
| Kurumsal finansman | Halka arz ve borçlanma aracı ihracı aracılığı |
| Portföy ve alım-satım kazançları | Kurumun kendi portföyünün piyasa sonuçları |
| Varlık yönetimi (iştiraklerde) | Yönetilen fon büyüklüğü |
Aracı kurumların gelirleri piyasa koşullarına çok duyarlıdır: işlem hacminin ve halka arzların arttığı dönemlerde komisyon ve kurumsal finansman gelirleri hızla yükselir, durgun dönemlerde geriler. Bu yüzden tek bir yılın kârı, kurumun ortalama kazanç düzeyini yansıtmayabilir.