Hastane işletmeleri
- Gelir kaynakları: Sosyal güvenlik kurumu (SGK) ödemeleri, özel sağlık sigortaları, hastaların kendi ödemeleri ve sağlık turizmi. Her birinin fiyatlaması farklıdır; kamu ödemeleri belirlenmiş tarifelere bağlıdır.
- Kapasite göstergeleri: Yatak sayısı, yatak doluluk oranı, ayakta ve yatarak tedavi hasta sayıları, hasta başına gelir.
- Maliyet yapısı: Hekim ve sağlık personeli giderleri en büyük kalemdir; tıbbi malzeme ve cihazların önemli kısmı ithal olduğu için kurla ilişkilidir.
- Alacaklar: Kurum ve sigorta şirketlerinden alacakların tahsil süresi, işletme sermayesi ihtiyacını belirler (alacak tahsil süresi).
Sağlık turizmi gelirleri döviz cinsinden olduğu için bu gelirin payı yüksek hastane gruplarında kurun hasılata etkisi, yurt içi tarifelere bağlı gruplardan farklıdır. Bu ayrım bölüm dipnotunda ya da faaliyet raporunda izlenir.
İlaç şirketleri
Türkiye'de beşeri ilaç fiyatları serbestçe belirlenmez. Fiyatlar, referans ülkelerdeki fiyatlar ve Sağlık Bakanlığı'nca dönemsel olarak güncellenen bir avro değeri üzerinden hesaplanır. Kamu geri ödemesi kapsamındaki ilaçlarda ayrıca iskontolar uygulanır.
- Fiyat ile maliyet arasındaki makas: Fiyatlandırmada kullanılan avro değeri ile ithal hammadde ve ürünlerin maliyetini belirleyen piyasa kuru farklı olabilir. Güncelleme dönemleri arasında bu fark brüt marjı etkiler.
- Güncelleme takvimi: Fiyat güncellemeleri belirli dönemlerde yapıldığı için ilaç şirketlerinin çeyreklik marjları güncelleme öncesi ve sonrasında farklılık gösterebilir.
- Ürün ve portföy: Yerli üretim ve ithal ürün ayrımı, patent koruması ve eşdeğer (jenerik) ilaç payı marj yapısını belirler.
- Ar-Ge ve ruhsat: Geliştirme maliyetlerinin bir kısmı aktifleştirilebilir; yeni ürün ruhsatları gelecekteki satışların göstergesidir.