Raporun kimliği
Gelir tablosu: marj genişlediğinde ne olur?
| Kalem | 2026 ilk yarı | 2025 ilk yarı | Değişim |
|---|---|---|---|
| Hasılat | 662,8 | 464,1 | +%42,8 |
| Satışların maliyeti | (578,7) | (422,1) | +%37,1 |
| Brüt kâr | 84,1 | 42,0 | +%100 |
| Faaliyet giderleri | (21,8) | (18,5) | +%17,8 |
| Esas faaliyetlerden diğer gelir/gider (net) | (3,4) | (5,3) | |
| Esas faaliyet kârı | 59,0 | 18,2 | +%224 |
| Finansman gelirleri | 19,5 | 13,3 | |
| Finansman giderleri | (18,2) | (14,2) | |
| Vergi öncesi kâr | 61,0 | 18,1 | +%237 |
| Vergi gideri | (10,8) | (6,1) | |
| Ana ortaklık net kârı | 49,8 | 11,9 | +%319 |
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlardan pay (2026: +0,7) tabloda ayrıca yer alır. Kaynak gruplamasında, varsa net parasal pozisyon etkisi finansman satırları içindedir.
| Marj | 2026 ilk yarı | 2025 ilk yarı | 2025 yılı |
|---|---|---|---|
| Brüt marj | %12,7 | %9,0 | %9,8 |
| FAVÖK marjı | %10,7 | %6,9 | %7,5 |
| Esas faaliyet marjı | %8,9 | %3,9 | %5,0 |
| Net marj | %7,5 | %2,6 | %3,6 |
Rakamlar döngüselliğin ders kitabı örneğidir. Hasılat %42,8 artarken satışların maliyeti %37,1 artmış; aradaki 5,7 puanlık fark brüt kârı ikiye katlamıştır. Faaliyet giderleri hasılata göre küçük olduğu için (%3,3) bu genişleme neredeyse tamamen esas faaliyet kârına yansımış ve kâr 18,2'den 59,0'a, yani yaklaşık 3,2 katına çıkmıştır. Aynı mekanizma ters yönde de çalışır: marj daraldığında kâr aynı hızla geri çekilir.
Çeyrekler
| Kalem | 1. çeyrek (Mart fiyatıyla) | 1. çeyrek (Haziran fiyatıyla) | 6 aylık | 2. çeyrek |
|---|---|---|---|---|
| Hasılat | 258,3 | 276,4 | 662,8 | 386,4 |
| Brüt kâr | 21,6 | 23,1 | 84,1 | 61,0 |
| Esas faaliyet kârı | 11,4 | 12,2 | 59,0 | 46,8 |
| Ana ortaklık net kârı | 3,7 | 4,0 | 49,8 | 45,9 |
Şirketin açıkladığı 2. çeyrek net kârı 45,88 milyar TL'dir; bu hesap da 45,88 vermektedir. Düz fark 46,14 çıkarırdı. Çeyrekler arasındaki fark çarpıcıdır: 1. çeyrekte 4,0 milyar TL olan net kâr 2. çeyrekte 45,9 milyar TL'ye çıkmıştır. Brüt marj 1. çeyrekte %8,4 iken 2. çeyrekte %15,8'dir.
Bu tür şirketlerde tek bir çeyreğin sonucu, şirketin ortalama kazanç gücünü yansıtmayabilir. Son dört çeyrek toplamı ve birkaç yılın ortalaması, döngünün hangi aşamasında olunduğunu anlamak için birlikte kullanılır.
Bilanço: net nakit ve tedarikçi vadeleri
| Kalem | 30.06.2026 | 31.12.2025 |
|---|---|---|
| Dönen varlıklar | 439,5 | 279,0 |
| Nakit ve nakit benzerleri | 195,8 | 126,3 |
| Finansal yatırımlar | 3,1 | 0,0 |
| Ticari alacaklar | 78,7 | 62,1 |
| Stoklar | 97,0 | 73,2 |
| Diğer dönen varlıklar | 64,9 | 17,4 |
| Duran varlıklar | 420,5 | 418,1 |
| Maddi duran varlıklar | 350,6 | 348,9 |
| Diğer duran varlıklar | 69,9 | 69,2 |
| Toplam varlıklar | 860,0 | 697,1 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | 325,4 | 199,9 |
| Ticari borçlar | 209,4 | 124,3 |
| Finansal borçlar | 31,8 | 25,7 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 84,2 | 49,9 |
| Uzun vadeli yükümlülükler | 71,3 | 61,7 |
| Finansal borçlar | 36,4 | 33,5 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülüğü | 30,9 | 24,1 |
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 4,0 | 4,1 |
| Özkaynaklar | 463,3 | 435,5 |
| Toplam kaynaklar | 860,0 | 697,1 |
| Gösterge | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Net borç | 68,2 finansal borç − 198,9 nakit ve finansal yatırım | −130,7 (net nakit) |
| Cari oran | 439,5 ÷ 325,4 | 1,35 |
| Finansal kaldıraç | 396,7 ÷ 860,0 | %46,1 |
| Stokta bekleme | 97,0 ÷ 1.038,9 (SMM) × 365 | 34 gün |
| Alacak tahsil | 78,7 ÷ 1.176,5 × 365 | 24 gün |
| Borç ödeme | 209,4 ÷ 1.039,3 × 365 | 74 gün |
| Nakit dönüşüm süresi | 34 + 24 − 74 | −15 gün |
Süreler yuvarlanmamış tutarlarla hesaplanmıştır (34,1 + 24,4 − 73,6 = −15,1 gün).
İki nokta öne çıkar. Birincisi, şirket net nakit pozisyonundadır: nakit ve finansal yatırımları (198,9) finansal borcunun (68,2) yaklaşık üç katıdır. İkincisi, ham petrol alımlarındaki tedarikçi vadeleri stok ve alacak sürelerinin toplamını aştığı için nakit dönüşüm süresi negatiftir; işletme sermayesi nakit bağlamak yerine nakit üretmektedir. Ticari borçların altı ayda 124,3'ten 209,4'e çıkması, hem alım hacmi hem fiyatlarla ilgilidir.
Net döviz pozisyonu 30.06.2026'da −95,4 milyar TL ile kısa taraftadır (31.12.2025: −68,4). Rafineri ürünlerinin fiyatlaması dövize endeksli olduğu için bilanço pozisyonu ile faaliyetin kura duyarlılığı farklı yönlerde olabilir; bu ayrım kur riski dipnotu ve şirketin açıklamalarıyla birlikte okunur.
Nakit akışı ve son dört çeyrek
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| İşletme faaliyetlerinden nakit | 132,4 |
| Bunun içinde: işletme sermayesindeki değişim | +28,5 |
| Sabit sermaye yatırımları | (11,9) |
| İşletme nakdi − yatırım harcaması | 120,5 |
| Ödenen temettü | (21,4) |
| Finansal borçlardaki net değişim | +16,4 |
İşletme faaliyetlerinden gelen 132,4 milyar TL, dönemin net kârının (49,8) yaklaşık 2,7 katıdır. Farkın bir kısmı amortisman (8,9), önemli bir kısmı ise işletme sermayesindeki çözülmeden gelir: ticari borçlardaki artış nakit girişi yaratmıştır. Yatırım harcaması 11,9 milyar TL ile amortismanın biraz üzerindedir; temettü ödemesi 21,4 milyar TL'dir.
| Kalem | 2025 yılı | − 2025 ilk yarı | + 2026 ilk yarı | Son 4 çeyrek |
|---|---|---|---|---|
| Hasılat | 977,8 | 464,1 | 662,8 | 1.176,5 |
| FAVÖK | 73,1 | 32,0 | 71,2 | 112,3 |
| Esas faaliyet kârı | 49,0 | 18,2 | 59,0 | 89,9 |
| Ana ortaklık net kârı | 34,8 | 11,9 | 49,8 | 72,7 |
Son sütun yuvarlanmamış tutarlarla hesaplanmıştır.
| Gösterge | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| FAVÖK marjı | 112,3 ÷ 1.176,5 | %9,5 |
| Net kâr marjı | 72,7 ÷ 1.176,5 | %6,2 |
| Aktif devir hızı | 1.176,5 ÷ 860,0 | 1,37 |
| Özkaynak çarpanı | 860,0 ÷ 463,3 | 1,86 |
| Özkaynak kârlılığı (DuPont) | %6,2 × 1,37 × 1,86 | ≈ %15,7 |
| Net borç / FAVÖK | −130,7 ÷ 112,3 | −1,16 (net nakit) |
Son dört çeyrek rakamları, döngünün iki farklı evresini bir arada taşır: 2025'in dar marjlı ilk yarısı çıkarılıp 2026'nın geniş marjlı ilk yarısı eklendiğinde FAVÖK 73,1'den 112,3'e yükselmiştir. Bu yüzden döngüsel şirketlerde son dört çeyrek göstergeleri de, hangi çeyreklerin toplandığına göre hızla değişir.
Tablolar neyi göstermiyor?
- Rafineri marjı ve ürün fiyatları: Kârlılığın asıl belirleyicisi olan ürün-ham petrol farkı ve ürün bazlı marjlar tablolarda yer almaz.
- Üretim ve satış miktarları: Kapasite kullanımı, üretim miktarı, yurt içi ve ihracat satış hacimleri faaliyet raporu ve sunumlarda açıklanır.
- Stok etkisi: Ham petrol fiyatlarındaki hareket, stokların değerlemesi yoluyla dönem kârını etkileyebilir; şirketler bu etkiyi çoğunlukla sunumlarında ayrıca açıklar.
- Bakım duruşları: Planlı bakım dönemleri üretimi ve dolayısıyla çeyrek sonuçlarını etkiler; takvim şirket açıklamalarında yer alır.