GENKM — Gentaş Kimya

Değerleme Çarpanları

GENKM tablolarında ne görünüyor?

Bu sayfadaki terimler ne anlama geliyor?

Döngüsellik

Bir sektörün kârlılığının ekonomik ya da sektörel döngülere bağlı olarak yıllar içinde dalgalanması. Demir-çelik, kimya, çimento, otomotiv, havacılık gibi sektörlerde talep ve fiyatlar ekonomik döngüyle birlikte hareket eder; kârlar tepe dönemlerde çok yüksek, dip dönemlerde düşük ya da negatif olabilir. Bu sektörlerde tek bir yılın kârı, şirketin ortalama kazanç gücünü yansıtmayabilir.Tuzak: Döngüsel şirkette F/K, kârların tepe noktasında düşük, dipte yüksek görünür. Birkaç yılın ortalama marjı, tek bir yılın marjından daha açıklayıcıdır.

Brüt Kâr Marjı

Her 100 TL satıştan, maliyetten sonra kaç TL kalıyor. Fiyatlama gücünün göstergesidir. Marj daralıyorsa ya maliyetler artmış ya da şirket indirime gitmiştir.

Kapasite Kullanım Oranı

Bir tesisin fiilî üretiminin, üretebileceği azami miktara oranı. Sanayi şirketlerinde talebin ve verimliliğin göstergesidir. Sabit maliyetler üretim miktarına yayıldığı için kapasite kullanımı arttıkça birim maliyet düşer ve marj genişleme eğilimindedir. Şirketler bu oranı çoğunlukla faaliyet raporu ve yatırımcı sunumlarında açıklar.Tuzak: Kapasite artırımı yapıldığı dönemde oran, üretim artsa bile geçici olarak düşebilir; oran üretim miktarıyla birlikte okunur.

Net Döviz Pozisyonu

Şirketin döviz cinsinden varlıkları ile döviz cinsinden borçları arasındaki fark. Dipnotlardaki 'kur riski' tablosunda para birimi bazında gösterilir. Döviz varlığı borcundan fazlaysa pozisyon 'uzun', borcu varlığından fazlaysa 'kısa'dır. Kur hareketinin kâra etkisinin yönünü ve büyüklüğünü bu fark belirler.Tuzak: İhracatçı şirketin gelecekteki döviz gelirleri bilançoda görünmez; bilançoda kısa döviz pozisyonu olan bir ihracatçı ekonomik olarak korunuyor olabilir. Pozisyon ile iş modeli birlikte okunur.

Net Borç / FAVÖK

Şirketin bugünkü FAVÖK'üyle net borcunu kaç yılda kapatabileceğine dair kaba ölçü. Bankaların ve derecelendirme kuruluşlarının en sık baktığı borç ölçülerinden biridir. Borcun, işin ürettiği faaliyet nakdine göre büyüklüğünü verir. Kredi sözleşmelerinde bu oran için üst sınırlar (kovenant) sık görülür.Tuzak: FAVÖK nakit değildir: vergi, faiz, yatırım harcaması ve işletme sermayesi ihtiyacı düşülmemiştir. Aynı oranda iki şirketten yatırım ihtiyacı yüksek olanın borcu kapatması daha uzun sürer.

Ertelenmiş Vergi

Muhasebe kârı ile vergi kârı arasındaki zamanlama farklarından doğan gelecekteki vergi etkisi. TFRS'ye göre hazırlanan tablolar ile vergi hesabındaki VUK kayıtları farklı zamanlarda gelir ve gider tanır. Bu fark ileride ödenecek ek vergi doğuruyorsa ertelenmiş vergi yükümlülüğü, ileride vergiyi azaltacaksa ertelenmiş vergi varlığı yazılır.Tuzak: Gelir tablosundaki ertelenmiş vergi geliri nakit değildir. Enflasyon muhasebesi dönemlerinde bu kalem çok büyük tutarlara ulaşabilir ve net kârı tek başına belirgin biçimde değiştirebilir.