PATEK — Pasifik Teknoloji

Değerleme Çarpanları

PATEK tablolarında ne görünüyor?

Bu sayfadaki terimler ne anlama geliyor?

Tekrarlayan Gelir

Abonelik, bakım ve lisans yenileme gibi her dönem düzenli olarak yenilenen gelirler. Yazılım ve teknoloji şirketlerinde gelir; tek seferlik lisans satışı, proje geliri ve tekrarlayan abonelik ya da bakım geliri olarak ayrışır. Tekrarlayan gelirin toplam içindeki payı, gelirin öngörülebilirliğinin göstergesidir.Tuzak: Tekrarlayan gelir tanımı şirketten şirkete farklıdır ve standartlarda tanımlı değildir; sunumlardaki oranların hangi gelirleri kapsadığı ayrıca okunur.

Brüt Kâr Marjı

Her 100 TL satıştan, maliyetten sonra kaç TL kalıyor. Fiyatlama gücünün göstergesidir. Marj daralıyorsa ya maliyetler artmış ya da şirket indirime gitmiştir.

Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Fiziki varlığı olmayan ama ekonomik değer taşıyan varlıklar: yazılım, lisans, marka, geliştirme giderleri. Satın alınan ya da belirli koşulları sağlayan geliştirme maliyetleri bu kalemde aktifleştirilir ve itfa edilir. Şirketin kendi yarattığı marka değeri ise bilançoya yazılmaz; yalnızca satın alınan markalar görünür.Tuzak: Geliştirme giderlerini aktifleştiren şirketin gideri, aynı harcamayı doğrudan gider yazan şirkete göre daha düşük, kârı daha yüksek görünür.

Ertelenmiş Gelir

Tahsil edilmiş ama hizmeti henüz verilmediği için hasılata yazılmamış tutar. Bir yıllık abonelik bedeli peşin tahsil edildiğinde, bedel on iki aya yayılarak hasılata yazılır; henüz yazılmamış kısım bilançoda ertelenmiş gelir (sözleşme yükümlülüğü) olarak bekler. Abonelik işinde bu kalemin büyümesi, gelecek dönemlerin hasılatına dair bir işarettir.Tuzak: Bilançoda yükümlülük olarak görünür ama ödenecek bir borç değildir; hizmet verildiğinde gelire dönüşerek kapanır.

Ar-Ge Teşvikleri

Araştırma-geliştirme harcamalarına ve teknoloji bölgelerindeki faaliyetlere sağlanan vergi ve sigorta destekleri. Türkiye'de Ar-Ge merkezleri ve teknoloji geliştirme bölgelerindeki (teknokent) faaliyetler için Ar-Ge indirimi, kazanç istisnası, gelir vergisi stopajı ve sigorta primi desteği gibi teşvikler bulunur. Bu destekler yazılım ve teknoloji şirketlerinin efektif vergi oranını ve personel maliyetini belirgin biçimde düşürebilir.Tuzak: Teşviklerin kapsamı ve süresi mevzuata bağlıdır. Teşvik süresinin dolması ya da koşullarının değişmesi, şirketin vergi yükünü ve marjını etkileyebilir.

Amortisman

Bir duran varlığın maliyetinin, kullanım ömrü boyunca yıllara yayılarak gidere dönüştürülmesi. 10 yıl kullanılacak 100 milyon TL'lik bir makine, her yıl 10 milyon TL gider olarak gelir tablosuna yansır. Nakit çıkışı makine alınırken bir kez olur; amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir. Maddi olmayan varlıklarda aynı işleme 'itfa' denir.Tuzak: Amortisman nakit değildir ama gerçek bir maliyettir: makine eskir ve bir gün yenilenmesi gerekir. FAVÖK amortismanı dışarıda bıraktığı için yatırım yoğun şirketlerde kârlılığı olduğundan yüksek gösterebilir.