SISE — Şişecam

Değerleme Çarpanları

SISE tablolarında ne görünüyor?

Bu sayfadaki terimler ne anlama geliyor?

Döngüsellik

Bir sektörün kârlılığının ekonomik ya da sektörel döngülere bağlı olarak yıllar içinde dalgalanması. Demir-çelik, kimya, çimento, otomotiv, havacılık gibi sektörlerde talep ve fiyatlar ekonomik döngüyle birlikte hareket eder; kârlar tepe dönemlerde çok yüksek, dip dönemlerde düşük ya da negatif olabilir. Bu sektörlerde tek bir yılın kârı, şirketin ortalama kazanç gücünü yansıtmayabilir.Tuzak: Döngüsel şirkette F/K, kârların tepe noktasında düşük, dipte yüksek görünür. Birkaç yılın ortalama marjı, tek bir yılın marjından daha açıklayıcıdır.

FAVÖK Marjı

FAVÖK'ün net satışlara oranı. Farklı amortisman ve borç yapısına sahip şirketlerin faaliyet kârlılığını kıyaslamakta kullanılır. Türkiye'de analistlerin yaygın kullandığı tanım brüt kâr − faaliyet giderleri + amortismandır; esas faaliyetlerden diğer gelir ve giderler çoğunlukla dışarıda bırakılır.Tuzak: FAVÖK standartlarda tanımlı bir kalem değildir; şirketler ve veri kaynakları farklı tanımlar kullanabilir. Aynı şirket için farklı kaynaklarda farklı FAVÖK görülmesi bu yüzdendir.

Kapasite Kullanım Oranı

Bir tesisin fiilî üretiminin, üretebileceği azami miktara oranı. Sanayi şirketlerinde talebin ve verimliliğin göstergesidir. Sabit maliyetler üretim miktarına yayıldığı için kapasite kullanımı arttıkça birim maliyet düşer ve marj genişleme eğilimindedir. Şirketler bu oranı çoğunlukla faaliyet raporu ve yatırımcı sunumlarında açıklar.Tuzak: Kapasite artırımı yapıldığı dönemde oran, üretim artsa bile geçici olarak düşebilir; oran üretim miktarıyla birlikte okunur.

Yatırım Harcaması (CAPEX)

Maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları için yapılan nakit ödeme. Yeni fabrika, makine, yazılım, mağaza açılışı gibi harcamalardır. Nakit akış tablosunun yatırım faaliyetleri bölümünde görünür. Mevcut kapasiteyi korumak için yapılan 'idame' ve kapasiteyi artırmak için yapılan 'büyüme' yatırımı olarak ikiye ayrılabilir.Tuzak: Yatırım harcamasının uzun süre amortismanın altında kalması, varlıkların yenilenmediğini gösterebilir; çok üzerinde olması ise ileride amortisman giderinin artacağı anlamına gelir.

Net Döviz Pozisyonu

Şirketin döviz cinsinden varlıkları ile döviz cinsinden borçları arasındaki fark. Dipnotlardaki 'kur riski' tablosunda para birimi bazında gösterilir. Döviz varlığı borcundan fazlaysa pozisyon 'uzun', borcu varlığından fazlaysa 'kısa'dır. Kur hareketinin kâra etkisinin yönünü ve büyüklüğünü bu fark belirler.Tuzak: İhracatçı şirketin gelecekteki döviz gelirleri bilançoda görünmez; bilançoda kısa döviz pozisyonu olan bir ihracatçı ekonomik olarak korunuyor olabilir. Pozisyon ile iş modeli birlikte okunur.

Riskten Korunma (Hedge) Muhasebesi

Kur, faiz ya da emtia riskini azaltmak için yapılan türev işlemlerin sonuçlarının korunan kalemle eşleştirilerek raporlanması. Şirket, örneğin gelecekteki döviz gelirini ya da değişken faizli borcunu türev araçlarla sabitleyebilir. Riskten korunma muhasebesi uygulanırsa türevin değer değişimi, korunan kalem gerçekleşene kadar net kâra değil diğer kapsamlı gelire yazılır; böylece kâr, korunan kalemle aynı dönemde etkilenir.Tuzak: Korunma muhasebesi uygulanmayan türevlerin değer değişimi doğrudan net kâra yazılır. Bu durumda korunan risk ile türevin sonucu farklı dönemlere düşer ve net kâr, ekonomik olarak korunmuş bir pozisyona rağmen dalgalanabilir.